09919475341 info@drjafari.net
دکتر رزیتا جعفری / بینی / راهنمای جامع بیماری های بینی و گوش و ارائه موثرترین روش های درمانی
مدت زمان مطالعه ۲۹ دقیقه
ماوراطب دکتر رزیتا جعفری

راهنمای جامع بیماری های بینی و گوش و ارائه موثرترین روش های درمانی

همه ما در فصول مختلف سال دچار مشکلاتی در نواحی بینی و گوش می شویم که شاید در کوتاه مدت به خودی خود بهبود یابند بدون آنکه بدانیم علت دقیق چیست! گاهی اوقات دچار آبریزش بینی و گوش و گلو درد می شویم و فکر می کنیم که دچار سرما خوردگی شده ایم، در حالیکه ممکن است چنین نباشد و فقط دچار آلرژی شده باشیم. گاهی اوقات هم ممکن است دچار مشکلاتی از قبیل عفونت شده باشیم، اما بعد از گذشت چند ساعت دیگر خبری از گرفتگی و آبریزش بینی نباشد و یا با مصرف دارو و قرقره کردن آب نمک، وضعیت بهبود یافته باشد. برخی اوقات آنقدر ادامه دار می شود که کلافه مان می کند و باید به فکر راه چاره اساسی باشیم!  چرا که ممکن است خطرات جدی در پی داشته باشد. با مراجعه به یک پزشک متخصص خوب در زمینه گوش، حلق و بینی می توانیم برای همیشه از شر این مشکلات خلاص شویم.

در ادامه قصد داریم به بررسی و بیماری های مربوط به بینی و گوش و روش های درمانی مختلف برای آن ها بپردازیم.

فهرست مطالب نمایش

انواع بیماری های بینی و گوش

  • پولیپ بینی
  • تومورهای بینی و سینوس
  • انحراف تیغه بینی
  • عفونت گوش

پولیپ بینی

ممکن است درون بینی توده هایی بدون درد، نرم و غیر سرطانی به وجود بیایند که به آن ها پولیپ های بینی گفته می شود. این توده ها در قسمت سینوس ها و مجاری بینی به وجود می آیند و در همان جا شروع به رشد می کنند. پولیپ های بینی در اثر التهاباتی که مزمن هستند به وجود می آیند. این التهابات عبارتند از :

  • آسم
  • آلرژی
  • تکرر عفونت ها
  • حساسیت های دارویی
  • مشکلات سیستم ایمنی
پولیپ-بینی

معمولا پولیپ های کوچک علائمی ندارند. ولی با بزرگ شدن آن ها می توان شاهد مشکلاتی همچون از بین رفتن حس بویایی، عفونت ها و یا بروز مشکلات تنفسی بود.

پولیپ بینی چه علائمی می تواند داشته باشد؟

نشانه هایی که فرد ممکن است بر اثر  پولیپ بینی آن ها را حس نماید، عبارتند از :

  • احساس درد و ناراحتی در دندان های بالایی و صورت
  • احساس فشار در ناحیه سر و پیشانی
  • کاهش و از بین رفتن حس بویایی
  • آبریزش بینی
  • سر درد

در واقع می توان این نتیجه را گرفت که پولیپ بینی رابطه مستقیمی با التهاب بینی و مجری تنفسی دارد.

علل پولیپ بینی چیست؟

تا کنون علت اصلی تشکیل پولیپ بینی مشخص نیست ولی التهاب سینوس ها و همچنین ملتهب شدن غشای مخاط بینی می تواند سبب تشکیل آن ها شود. افراد میانسال و جوان بیش تر درگیر این بیماری هستند ولی این بیماری در سنین دیگر نیز یافت می شود. از جمله عللی که می توانند ابتلا به این بیماری را افزایش دهند، انواع عفونت ها و آلرژی ها هستند. دیگر علل عبارتند از :

  • اختلال ژنتیکی ملقب به فیبروز کیستیک (این اختلال سبب تولید و ترشح مایعی به نام موکوزی غلیظ در سینوس ها و مخاط بینی می شود.)
  • مصرف قرص آسپرین و حساسیت به آن
  • بیماری آسم
  • موروثی

عوارض و خطرات پولیپ بینی چیست؟

پولیپ بینی می تواند سبب مسدود شدن جریان هوا از بینی شود. این امر می تواند خطرات و عوارضی را در پی داشته باشد که عبارتند از :

  • عفونت سینوس بینی (رینوسینوزیت نیز نامیده می شود)
  • وقفه تنفسی هنگام خواب
  • آپنه در حین خواب

چگونه می توان از پولیپ بینی پیشگیری کرد؟

  • باید از محیط خشک دوری کرد و تا می توان محیط را مرطوب نگه داشت.
  • موادی که سبب ایجاد آلرژی می شوند را دور انداخت
  • می توان از اسپری های بینی استفاده نمود.
  • از رژیم غذایی مناسب استفاده نمود.

بیش تر بخوانید : نشانه های عصبی افراد مبتلا به فیبرودیسپلازی

روش های تشخیصی پولیپ بینی

پزشک برای اینکه پولیپ بینی را تشخیص دهد، نیاز است تا در مرحله اول به بررسی و معاینه بالینی و فیزیکی فرد بپردازد. بعد از آن می تواند روش های تشخیصی زیر را داشته باشد :

تست های آلرژی

برای تعیین و شناسایی اینکه چه موادی می توانند سبب التهابات مزمن بینی شوند، باید تست های آلرژی انجام شود. برای این تست باید ماده آلرژن را بر روی پوست زد و بعد از گذشت ۱۵ دقیقه میزان حساسیتی که فرد نسبت به آن ماده دارد را مشاهده نمود.

آندوسکوپی پولیپ بینی

پزشک با استفاده از لوله ای بسیار ظریف و باریک که آندوسکوپ نامیده می شود، می تواند تصاویری دقیق و با جزئیات کامل از درون بینی تهیه کند و مشکلات و بیماری هایی همچون پولیپ بینی را تشخیص دهد.

تصویربرداری سی تی اسکن

تصویربرداری سی تی اسکن (CT-SCAN)، می تواند در تشخیص محل دقیق و همچنین اندازه پولیپ بینی، کمک بسیار زیادی به پزشک نماید. با انجام این تست می توان مشکلاتی همچون ساختار بینی و گرفتگی بینی را تشخیص داد.

در این بخش می توانید نمونه ای از فیلم جراحی آندوسکوپی پولیپ بینی توسط دکتر رزیتا جعفری را مشاهده بفرمایید :

روش های درمانی پولیپ بینی

برای اینکه بتوان اندازه پولیپ های بینی را کاهش داد و یا آن ها را به طور کامل حذف کرد، باید به درمان آن پرداخت. روش های زیادی برای اینکار وجود دارد که ما در اینجا به برخی از آن ها اشاره می کنیم :

مصرف داروها
اسپری های کورتون

این اسپری ها می توانند در کاهش التهاب بینی کمک بسیاری کنند. همچنین می تواند در کوچک کردن سایز آن ها و یا حذف دائمی آن ها تاثیر بسزایی داشته باشد.

کورتون های خوراکی و تزریقی

کورتون های خوراکی و تزریقی وقتی مناسب هستند که اسپری های کورتونی موثر نباشند. مصرف این نوع داروها به صورت طولانی مدت توصیه نمی شود، چرا که می تواند عوارض و خطرات جبران ناپذیری به همراه داشته باشد.

داروهای دیگر

برای درمان انواع آلرژی می توان از آنتی هیستامین ها، و برای درمان انواع عفونت های بینی چه از نوع مزمن و چه از نوع حاد،  می توان از انواع آنتی بیوتیک ها استفاده نمود.

جراحی

 در صورتی که داروها در درمان پولیپ بینی موثر نباشند، باید از روش جراحی برای کاهش سایز و یا حذف کردن پولیپ ها استفاده نمود. همچنین با جراحی می توان به درمان مشکلات مربوط به سینوس ها نیز پرداخت. در قدیم، برای حذف پولیپ بینی از روش جراحی باز که همراه با ایجاد برش هایی بر روی بینی بود، استفاده میشد، ولی هم اکنون از روش های به روزتری با تکنیک جدیدتری که بدون ایجاد برش می باشد، استفاده می شود.

معمولا جراحی پولیپ بینی به روش های نوین به صورت سرپایی انجام می شود که نیاز به برش و بخیه نیز ندارند.

در صورتی که پولیپ ها زیاد بزرگ نباشند، از جراحی پولیپکتومی استفاده می شود. همچنین اگر اندازه آن ها بزرگ باشد. از جراحی آندوسکوپی استفاده می گردد.

این نوع جراحی ها می توانند کمک زیادی در کاهش التهاب سینوس ها و گرفتگی بینی شوند. این کار سبب بهبود تنفس بیمار می شود.

مدت زمان انجام این جراحی، به دلیل انجام جراحی، شدت گرفتگی، و شرایط جسمانی بیمار بستگی دارد.

چه اقداماتی قبل از جراحی پولیپ بینی باید صورت بگیرد؟

مصرف برخی داروها بنابه درخواست پزشک باید قطع شود.

اگر جراحی با بیهوشی انجام شود، باید فرد قبل از آن، از خوردن و آشامیدن خودداری نماید.

تصویربرداری اشعه ایکس و تست هایی همچون آزمایش خون و تست نوار قلب باید قبل جراحی پولیپ بینی انجام شود.

کشیدن سیگار و مصرف دخانیات می تواند دوره نقاهت بعد از جراحی را افزایش دهدو به همین دلیل لازم است تا کنار گذاشته شود.

چه مراقبت هایی باید پس از جراحی پولیپ بینی انجام شود؟

مراقبت های پس از جراحی پولیپ بینی عبارتند از :

  • پرهیز از رانندگی کردن تا یک هفته
  • استفاده از مسکن ها جهت رفع درد
  • دوری از قرار گرفتن در مکان های آلوده و گرد و غبار
  • اجتناب از مصرف دخانیات تا دو هفته پس از جراحی
  • استفاده از سرم های شست و شو برای برای شستن بینی
  • اجتناب از انجام فعالیت های سنگین به دلیل کاهش خونریزی
  • مصرف نوشیدنی های گرم تا ۲ هفته پس از جراحی به دلیل خونریزی

هزینه های عمل پولیپ بینی به چه صورتی است؟

هزینه های پولیپ بینی نیز به مولفه های مختلفی بستگی دارد. این مولفه ها عبارتند از :

  • میزان تجربه، دانش و تجربه و تخصص پزشک
  • موقعیت مکانی و جغرافیایی مطب پزشک
  • نوع داروهای مصرفی بعد از عمل
  • تست های قبل از جراحی
  • میزان شهرت پزشک

تومورهای بینی و سینوس

ناحیه نزدیک بینی، پارانیزل نام دارد. سینوس های پارانیزل همان حفره هایی هستند که شامل هوا بوده و توخالی هستند. این ناحیه در استخوان های اطراف بینی قرار گرفته شده است. سینوس های داخل بینی توسط مخاط پوشیده شده اند تا از خشک شدن بینی جلوگیری نماید. حفره بینی خود به دو قسمت تقسیم می شود که بین آن ها نیز تبادل هوا وجود دارد.

 تومورهای بینی در قسمت حفره بینی و سینوس ها تشکیل می شوند. این تومورهای می توانند خوش خیم و یا بدخیم باشند. این نوع تومورها به ندرت در حفره ها شکل می گیرند. اما باید بدانید که رایج ترین نوع تومورها، کارسینومای سلول های فلسی است. از دیگر موارد دیگر می توان به سارکوما، ملانوما، گرانولوما و پاپیلوما اشاره کرد.

انواع سرطان ها و تومورهای سینوسی

انواع سرطان ها و تومورهای سینوسی عبارتند از :

تومورهای سرطانی

انواع سرطان های سینوس و حفره بینی عبارتند از :

ملانوما

تقریبا ۳ درصد از سلول هایی که در دیواره سینوس تشکیل می شوند، خطرناک هستند.

لنفوم

تقریبا ۵ درصد از این تومورها که توسط سلول های سیستم ایمنی و لنفاوی تشکیل می شوند، تهاجمی هستند.

آدنوکارسینوما

این نوع سرطان ها می توانند حداقل ۱۰ درصد و  حداکثر ۲۰ درصد، دستگاه تنفسی را درگیر کنند.

کارسینوم

با این نوع سرطان حدود ۷۰ درصد از دستگاه تنفسی می تواند درگیر شود.

تومورهای بینی و سینوسی چه علائم و نشانه هایی دارد؟

تومورهای سینوسی معمولا نشانه ای ندارند. اما در دراز مدت می توانند سبب علائم زیر شوند.

این علائم عبارتند از :

  • ایجاد توده ها و برجستگی های برآمده بر روی بینی
  • احساس درد در ناحیه بینی، پیشانی، گونه و گوش
  • ایجاد توده هایی در سقف دهان و روی صورت
  • خونریزی های پی در پی بینی
  • التهاب و تورم در چشم ها
  • احساس درد و لقی دندان
  • تکرر عفونت های گوش
  • تاری دید و دو بینی
  • کاهش شنوایی
  • آبریزش بینی
  • گرفتگی بینی

چه عللی می تواند سبب تومورهای سینوسی شود؟

  • انواع دخانیات همچون سیگار و تنباکو می تواند خطر ابتلا به تومورهای سینوسی را افزایش دهد.
  • در معرض قرار گرفتن مواد سمی همچون نیکل، رادیوم، کروم و الکل های صنعتی نیز می توانند سبب سرطان های سینوسی شوند.
  • آقایان به نسبت خانم ها بیش تر در خطر ابتلا به تومورهای سینوسی هستند. این بیماری در سنین بین ۵۰ تا ۶۰ سال شایع است. در واقع افزایش سن می تواند یکی از علل بیماری پولیپ بینی باشد.
  • وجود گرد و خاک در محیط می تواند سبب افزایش ابتلا به این بیماری باشد.

چگونه تومورهای بینی و سینوسی تشخیص داده می شوند؟

سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی سر و گردن اولین گام در تشخیص توموربینی یا سینوس می باشد.  در برخی از افراد از فیبر نوری برای دیدن حفره بینی و سینوس ها استفاده می شود.

اگر فردی به سرطان سینوسی مشکوک باشد، باید تحت نظر پزشک از تصویر برداری MRI و یا دیگر روش های تشخیصی همچون PET و یا سی تی اسکن استفاده نماید.

چگونه تومورهای بینی و سینوس درمان می شوند؟

در صورتی که اندازه تومور کوچک باشد، با استفاده از آندوسکوپ می تواند مورد درمان قرار بگیرد. ولی در صورتی که این تومورها بزرگ تر باشند و به دیگر قسمت های دیگر همچون اعصاب، چشم ها و یا مغز آسیب رسانده باشند، باید از روش جراحی باز استفاده شوند. آندوسکوپی تومورها با استفاده از بی حسی و بیهوشی انجام می شود.

دیگر روش های درمانی برای سرطان سینوسی و بینی عبارتند از :

  • شیمی درمانی
  • پرتو درمانی

انحراف تیغه بینی چیست؟

انحراف تیغه بینی که نام انگلیسی آن Deviated Septum می باشد، از رایج ترین بیماری ها و مشکلاتی است که در هر فرد می تواند وجود داشته باشد. این اختلال توسط جراحی به نام سپتوپلاستی (Septoplasty) برطرف می شود. از علائمی که این بیماری می تواند داشته باشد، سر درد، سینوزیت و گرفتگی بینی است.

در واقع انحراف بینی همان آسیب دیدن غضروف تیغه میانی است که در حفره های بینی قرار گرفته شده است. بسته به انحراف بینی، می تواند در هر دو و یا یک کانال بینی ایجاد شود. تیغه میانی بینی یک دیواره غضروفی است که در وسط بینی قرار گرفته و دیوار مجاری را جدا می کند. ضخامت این دیواره حدودا یک الی ۲ میلی متر است و می تواند از انسداد و گرفتگی های بینی جلوگیری نماید.

تیغه-بینی

کاربرد تیغه بینی

یکی از مهم ترین کاربردهای تیغه بینی این است که می تواند از منتقل شدن بیماری ها پیشگیری نماید. اگر سپتوم یا تیغه بینی در جای مناسبی قرار گرفته شده باشد، دیگر امکان انتقال انواع میکروب ها، ویروس ها و دیگر بیماری ها به دیگر مجرا و نواحی بدن میسر نخواهد بود.

یکی از کاربردهای دیگر تیغه بینی، تاثیر آن در زیبایی ظاهری بینی فرد است.

انحراف سپتوم چه نشانه هایی می تواند داشته باشد؟

انحراف سپتوم به طور کلی مشکلی کم خطر است. ولی در صورتی که حاد باشد می تواند علائم زیر را داشته باشد :

  • بینی فرد دچار گرفتگی دراز مدت در یک و یا هر دو  مجاری تنفسی شود.
  • خون دماغ شدن و خونریزی های مکرر از علائم انحراف تیغه بینی است.
  • خرو پف کردن و آپنه خواب از نشانه های انحراف سپتوم است.
  • فرد دچار عفونت های سینوسی ماگزیلاری و فرونتال شود.
  • خشکی دهان از نشانه های انحراف بینی است.
  • فرد دچار اختلالات و مشکلات تنفسی شود.
  • فرد دچار سرماخوردگی مزمن شود.
  • فرد دچار اختلالات بویایی شود.
  • فرد تکرر سردرد داشته باشد.

لازم است کمی درباره سینوس ماگزیلاری و فرونتال بیش تر توضیح دهیم تا با آن ها آشنا شوید.

سینوس ماگزیلاری

یکی از مهم ترین حفره های سینوسی، سینوس ماگزیلاری هستند که بر روی گونه ها و اطراف بینی واقع شده اند. عفونت این نوع سینوس ها بر اثر انحراف سپتوم می توانند سبب سردردهای حاد و فشار در ناحیه چشم ها شوند.

سینوس‌ فرونتال

این نوع سینوس ها، یک جفت حفره هستند که اندازه آن ها کوچک بوده و در ناحیه ای در پشت چشم ها قرار گرفته شده اند. عفونت این نوع سینوس ها در اثر انحراف بینی می توانند سبب ملتهب شدن و تجمع انواع میکروب ها و ویروس ها شود.

چه دلایلی می تواند سبب انحراف سپتوم شود؟

  • افزایش سن
  • مادرزادی و ارثی
  • صدمات و آسیب های فیزیکی در بدو تولد
  • آسیب در اثر تصادف یا فعالیت های ورزشی

و … که می توانند سبب بروز انحراف بینی شوند.

چه روش هایی برای تشخیص انحراف بینی وجود دارد؟

معاینه و بررسی توسط پزشک و پرسیدن سوالات درباره خرو پف کردن فرد بیمار و مشکلات تنفسی می تواند اولین قدم در تشخیص انحراف تیغه بینی باشد.

با استفاده از ابزاری به نام اسپکولوم، پزشک می تواند مجاری بینی را با دقت معاینه و بررسی نماید. این وسیله می تواند مجاری بینی را باز کند. این کار می تواند محل قرارگیری و همچنین حالت سپتوم و اندازه آن را مشخص نماید.

در صورتی با این وسیله نتوان تشخیص داد، باید از روش CT-SCAN و یا آندوسکوپی برای تشخیص این موارد استفاده نمود.

روش های درمانی انحراف سپتوم چیست؟

روش های درمانی رایج در درمان انحراف تیغه بینی هم به صورت روش های غیر جراحی و هم به صورت روش های جراحی هستند که به معرفی هر کدام از آن ها می پردازیم.

روش های غیر جراحی برای درمان انحراف بینی

در صورتی که انحراف سپتوم خفیف باشد، نیاز  می توان از روش های غیر جراحی و دارویی برای بهبود آن کمک گرفت.

درمان های دارویی
  • داروهای ضد احتقان
  • استفاده از آنتی هیستامین ها
  • اسپری های ویژه استروئید بینی
  • چسب ها و نوارهای ضد خر و پف

روش های جراحی درمان انحراف تیغه بینی

  • سپتوپلاستی
  • تربینوپلاستی
  • سپتورینوپلاستی
  • تراش دادن بافت مخاط
سپتوپلاستی

این جراحی برای مواردی کاربرد دارد که در آن تیغه بینی را اصلاح کنند تا تنفس فرد بهبود یابد چرا که دچار اختلال بوده است.

تربینوپلاستی

در این نوع جراحی، شاخک بینی بریده و یا سوزانده می شود. نوع دیگری از عمل تربینوپلاستی وجود دارد که بخش اضافی استخوان در آن برداشته می شود و قسمتی از مجرا با اینکار بزرگ تر می شود. این عمل نیازی به بستری شدن ندارد و به صورت سرپایی انجام می گیرد. دیگر نیازی به بیهوشی در این نوع جراحی نیست و با بی حسی موضعی صورت می گیرد.

سپتورینوپلاستی

این کلمه در واقع از کلمه سپتو به علاوه رینوپلاستی گرفته شده است، یعنی عمل انحراف سپتوم به همراه جراحی زیبایی بینی. برای این جراحی معمولا از بیهوشی عمومی استفاده می شود.

تراش دادن بافت مخاط

در این نوع جراحی، بخشی از غضروف و استخوان بینی برش داده شده و برداشته می شود و با اینکار انحراف سپتوم نیز از بین می رود. باید این نکته را بدانید که این نوع جراحی با بیهوشی عمومی انجام می گیرد که بعد از آن نیاز به یک یا دو روز بستری در بیمارستان می باشد.

اگر با جراحی سپتورینوپلاستی آشنایی ندارید، می توانید فیلم زیر را مشاهده نمایید :

خطرات و عوارض بعد از عمل انحراف بینی چیست؟

  • حل نشدن مشکلاتی همچون گرفتگی های بینی و آپنه خواب
  • جمع شدن خون در سپتوم (هماتوم سپتوم)
  • بی حس شدن موقتی لثه و دندان ها
  • خونریزی های پی در پی و دراز مدت
  • تغییر ساختار و شکل بینی
  • کم شدن حس بویایی

روش پیشگیری از انحراف سپتوم چیست؟

  • تا جایی که ممکن است از آسیب های فیزیکی و حوادث و تصادفات احتیاط شود.
  • از کمربندهای ایمنی در هنگام رانندگی و به خصوص سفر استفاده شود.
  • استفاده از کلاه ایمنی برای موتور سواران، دوچرخه سواران، کاراته کاران و … امری ضروری است.
مشاوره آنلاین ماوراطب

مشکلات و بیماری گوش و روش های درمانی آن ها

از شایع تری بیماری های گوش می توان به عفونت گوش اشاره نمود. بروز این مشکل در کودکان بیش تر از بزرگسالان است. این مشکل می تواند با ترشح و خارش، درد و گرفتگی گوش همراه باشد.

در صورتی که این مشکل به موقع درمان نشود، می تواند مشکلات و عوارض خطرناکی همچون پارگی پرده گوش، مننژیت، فلج شدن صورت، ملتهب شدن استخوان ماستوئید و … را به همراه داشته باشد. بیماری منیر در بزرگسالان نیز بر اثر عفونت گوش صورت می گیرد

عفونت گوش و انواع آن

با توجه به محل و نوع عفونت، دسته بندی های مختلفی برای عفونت گوش

در نظر گرفته شده است. پس عفونت گوش در ۳ دسته تقسیم بندی می شوند

که عبارتند از :

  • عفونت گوش میانی (اوتیت مدیا)
  • عفونت گوش خارجی (اوتیت اکسترنا)
  • عفونت گوش داخلی

عفونت گوش میانی یا اوتیت مدیا (Otits Media)

در علم پزشکی به عفونت گوش میانی، اوتیت مدیا گفته می شود که درصد ابتلای آن در کودکان بیش تر است. عفونت اوتیت مدیا می تواند در اثر عفونت های تنفسی، آنفولانزا و یا سرماخوردگی اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند از راه کانال کوچکی به نام لوله استاش که به مجرای تنفسی بالایی وصل است، اتفاق بیفتد. میکروب ها می توانند از راه این لوله ها در سینوس ها و بینی رشد کنند و باعث عفونت شوند.

انواع اوتیت مدیا

این نوع عفونت به سه نوع تقسیم بندی می شوند :

  • عفونت گوش میانی حاد
  • عفونت گوش میانی با ترشح
  • عفونت گوش میانی مزمن با ترشح
عفونت گوش میانی حاد

این نوع عفونت از گوش میانی به صورت کاملا ناگهانی رخ می دهدو سبب قرمزی و ملتهب شدن گوش می شود. اوتیت مدیای حاد در کودکان می تواند نشانه های زیر را داشته باشد :

  • داشتن ضعف بدنی
  • بی قراری کودک
  • کشیدگی گوش
  • تب

و …

در صورت مشاهده این نوع عفونت باید به متخصص گوش، حلق و بینی خوب مراجعه شود.

عفونت گوش میانی با ترشح

این نوع عفونت گوش میانی به جمع شدن غیر عفونی در گوش میانی گفته می شود. این نوع عفونت بدون علائم بوده و مایع آن ممکن است بر اثر مواردی همچون گلو درد، عفونت مجرای تنفسی فوقانی و یا سرماخوردگی جمع شود.

عفونت گوش میانی با ترشح معمولا طی ۴ الی ۶ هفته می تواند به صورتی خود به خود درمان شود، ولی در بعضی موارد ممکن است ادامه دار شود که سبب عفونت گوش میانی حاد و یا مزمن می شود.

این نوع عفونت معمولا در فصل های زمستان و پاییز امری بسیار است.

عفونت گوش میانی مزمن با ترشح

مایع غیر عفونی در گوش میانی ممکن است در دراز مدت باقی بماند و یا حتی پس از درمان نیز دوباره عود نماید. عفونت گوش میانی مزمان همراه با ترشح به دلیل مشکلات لوله استاش ایجاد می شود و می تواند سبب اختلالات شنوایی در کودکان شود.

عفونت گوش میانی چه علائمی می تواند داشته باشد؟

  • بی قراری
  • خارش گوش
  • کاهش شنوایی
  • درد خفیف در گوش
  • کم خوابی و بی خوابی
  • احساس فشار در گوش
  • تب در نوزادان و کودکان
  • ترشحات چرک دار گوش

اگر علائم ذکر شده ادامه داشته باشند و بعضی اوقات قطع شده و دوباره عود کنند، نشان از عفونت است. اگر عفونت در هر دو گوش باشد، شدت درد بیش تر خواهد بود. نشانه هاب عفونت گوش حاد بیش تر از مزمن است.

چگونه می توان عفونت گوش میانی را تشخیص داد؟

استفاده از معاینات و بررسی های لازم توسط پزشک متخصص، و همچنین سابقه پزشکی فرد بیمار، اولین کاری است که برای تشخیص عفونت گوش به کار می رود. برای اینکار پزشک از وسیله ای به نام اتوسکوپ می تواند داخل گوش را در موارد زیر به دقت معاینه و بررسی نماید :

  • ترشح و مایع چرک دار داخل گوش میانی
  • التهاب، قرمزی و حباب هوا در گوش میانی
  • ایجاد سوراخ در پرده صماخ
  • باد کردن پرده صماخ
  • افتادن پرده صماخ

در صورتی که عفونت شدید باشد، پزشک نمونه ای از مایع گوش  را برداشته تا بر روی آن آزمایشاتی انجام دهد تا بتواند باکتری هایی که نسبت به آنتی بیوتیک مقاوم هستند را تشخیص دهد. با گسترده شدن عفونت نیاز به بررسی های بیش تری همچون سی تی اسکن وجود دارد.

تمپانومتری نام تستی است که در آن می توان عملکرد ساختار گوش میانی و همچنین میزان تغییر فشاری که در این قسمت از گوش صورت می گیرد را مورد ارزیابی قرار داد.

عفونت گوش خارجی یا اوتیت اکسترنا (Otits Externa)

اوتیت اکسترنا اصطلاح پزشکی است که برای عفونت گوش خارجی به کار گرفته می شود. این نوع عفونت که بیش تر در بین شناگران رایج است، با نام عامیانه گوش شناگر نیز شناخته می شود. این عفونت ما بین پرده گوش و گوش خارجی اتفاق می افتد. آسیب های فیزیکی و آب های آلوده می تواند اصلی ترین علل این عفونت باشند.

عفونت-گوش-خارجی

اوتیت اکسترنا چه علائمی دارد؟

عفونت های گوش خارجی معمولا خفیف هستند ولی اگر به موقع درمان نشوند، می توانند گسترش یابند. میزان شدت گوش شناگر در هر فرد با فرد دیگر متفاوت است. به همین دلیل می توان آن ها را بر اساس شدت به سه دسته تقسیم کرد، که عبارتند از :

  • شدید
  • ملایم
  • خفیف

نشانه های گوش شناگر به صورت زیر است :

  • قرمزی در گوش
  • ترشحات بدون بو و شفاف
  • خارش غیر طبیعی مجرای گوش
  • احساس درد همراه با کشیده شدن لاله گوش
  • احساس فشار و ایجاد برجستگی های کوچک  در زبانه گوش

در صورت پیشرفت این بیماری می توان شاهد علائم زیر بود :

  • تب کردن
  • شدت درد بیش تر
  • ترشحات زیاد گوش
  • مسدود شدن کامل مجرای گوش
  • متورم شدن گره های لنفاوی گردن

و ….

عفونت گوش داخلی

به عفونت داخلی ترین بخش گوش، عفونت گوش داخلی گفته می شود. عفونت در این بخش می تواند سبب التهابگ بخش های مختلف گوش شود که  موجب بر هم خوردن تعادل و اختلال در شنوایی شود. (بیش تر در بخش های لابیرنت استخوانی و پیچال). این حالت به بیماری لابرینتیت و یا آماس گوش درونی شهرت دارد.

عفونت گوش داخلی

عفونت گوش داخلی چه علائمی دارد؟

  • حالت تهوع و استفراغ
  • کاهش شنوایی
  • سرگیجه
  • حس درد
  • عدم تعادل
  • وزوز کردن گوش

چه روش هایی برای درمان عفونت های گوش وجود دارد؟

روش های غیر جراحی

عفونت های گوش شاید در بیش تر موارد خفیف بوده و نیازی به مراجعه به پزشک نداشته باشد، چرا که به خودی خود درمان می شوند. در ابتدا می توان از روش های خانگی شامل استفاده از محلول آب نمک و همچنین قرار دادن حوله گرم بر روی گوش استفاده نمود.

در وهله دوم باید از قرص هایی همچون ایبوپروفن و سودوافدرین استفاده نمود. قطره های گوش نیز راه حل مناسبی برای عفونت های خفیف است. در صورت عدم بهبودی باید به پزشک مراجعه نمود تا از انواع آنتی بیوتیک ها استفاده نمود.

روش جراحی

در صورت عدم بهبودی با موارد ذکر شده و تداوم عفونت گوش، راه حل بعدی، جراحی است. در جراحی پزشک با قرار دادن لوله هایی می تواند سبب خروج مایع عفونی گوش شود.

افرادی که لوزه سوم آن ها بیش از حد طبیعی بزرگ بوده است نیاز به عمل برداشتن لوزه یا همان آدنوئیدکتومی می باشد.

عفونت گوش در دراز مدت چه عوارض و خطراتی می تواند داشته باشد؟

اگر عفونت های گوش به موقع درمان نشوند، می توانند سبب مشکلات و خطراتی جدی شوند که مهم ترین آن ها عبارتند از :

  • مننژیت یا همان عفونت باکتریایی  غشای مغزی – نخاعی
  • عفونت استخوان ماستوئید جمجمه
  • اختلال در تحصیل و فراگیری
  • کاهش و از دادن شنوایی
  • پاره شدن پرده گوش

چگونه می توان از عفونت گوش پیشگیری کرد؟

  • شست و شوی و پاک کردن گوش با گوش پاک تمیز
  • اجتناب از سیگار کشیدن و پرهیز از انواع دود
  • اجتماب از استفاده از پستانک برای نوزاد
  • تغذیه کودک با شیر مادر
  • اجتناب از مواد آلرژی زا
  • واکسیناسیون

یک متخصص گوش و حلق و بینی کیست؟

متخصص گوش و حلق و بینی که با نام اوتولارینگولوژیست هم شناخته می شود در زمینه اوتولارینگولوژی (گوش و حلق و بینی) تخصص دارند. این متخصصان به تشخیص، مدیریت و درمان بیماری های سر و گردن شامل گوش، حلق، بینی، سینوس ها، حنجره و دیگر ساختارها در ناحیه می پردازند. اوتولارینگولوژی به معنای تخصص جراحی در زمینه درمان بیماری های نواحی مذکور در سر و گردن است.

متخصصان گوش و حلق و بینی، ۱۵ سال به تحصیل در این زمینه می پردازند. برنامه تحصیلی این متخصصان این گونه است که ۴ سال برنامه پیش تحصیلی دارند و ۴ سال پزشکی می خوانند. حداقل ۵ سال تمرینات تخصصی در حوزه خود می بینند. ۱ تا ۲ سال برنامه رزیدنتی دارند (جراحی عمومی). سپس تحت بررسی ها و ارزیابی های متعدد قرار می گیرند و آزمون های کتبی و عملی از این متخصصان گرفته می شود تا صلاحیت لازم را برای فعالیت در این حوزه کسب کنند.

زمینه های درمانی متخصص گوش و حلق و بینی

اوتولارینگولوژیست ها کودکان و بزرگسالان را ویزیت می کنند و به درمان بیماری هایی می پردازند که برخی از آن ها را در ادامه می بینیم.

  • کاهش شنوایی و اختلالات گوش مانند عفونت گوش، سرگیجه و وزوز گوش
  • آلرژی (تب یونجه و رینیت فصلی)
  • عفونت ( سینوس ها و لوزه)
  • آسیب ها به ناحیه سر و گردن
  • نقص مادرزادی و اختلالاتی مانند لب شکری، انحراف تیغه بینی، افتادگی پلک، کاهش حس بویایی و …
  • اختلالات در بلعیدن
  • اختلالات صدایی مانند لارنژیت
  • توده های خوش خیم و غیر سرطانی و تومورهای سرطانی در بینی، سینوس، دهان، گلو، حنجره، بالای مری، تیروئید، پاراتیروئید، پولیپ های بینی و سرطان سر و گردن
  • برخی اختلالات مربوط به اعصاب صورت مانند فلج بلز
  • اختلالات خواب مانند آپنه خواب و خر و پف

امکان دارد که برخی از این متخصصان تمایل داشته باشند بعد از دست یابی به مدرک و جواز پزشکی یک تا دو سال دوره فلوشیپ ببینند تا تمرینات وسیعی در این حوزه صورت گیرد. متخصصان اوتولارینگولوژی در زمینه های زیر تخصص دارند:

  • آلرژی
  • جراحی پلاستیک و بازسازی
  • جراحی سر و گردن
  • لارینگولوژی و مشکلات مربوط به حنجره
  • اوتولوژی و اودیولوژی
  • رینولوژی
  • نوروتولوژی
  • اختلالات خواب

برخی از متخصصات گوش و حلق و بینی در حوزه جراحی بینی فعالیت بیشتری دارند. گواهی و جواز پزشکی برای ۱۰ سال معتبر می باشد. برای اعتبار بخشی دوباره به این جواز پزشکی نیاز است تا برنامه مربوط به قوانین پزشکی کشور مربوطه طی شود. تعداد سال اعتبار جواز پزشکی در برخی کشورها متفاوت است. در برنامه آموزشی و سنجشی مربوط به اعتبار بخشی دوباره به جواز پزشکی مهارت جراح سنجیده می شود و همچنین با بروزترین متدها آشنا می شوند.

نتیجه گیری

به طور خلاصه باید بیان کنیم که مهم ترین خدماتی که توسط یک متخصص گوش، حلق و بینی خوب ارائه می شود  به صورت زیر خواهد بود :

درمان آندوسکوپی سینوس و بینی

یکی از بزرگ ترین مزایای عمل جراحی سینوس با آندوسکوپی، ایجاد قابلیت دسترسی دارو (اسپری، مایع شستشوی بینی، داروها) به حفره های داخلی سینوس بعد از باز شدن مسیر ورودی آن است. به این ترتیب عمل جراحی سینوس که توسط یک متخصص گوش و حلق و بینی متبحر انجام می شود به عنوان یک روش درمان تکمیلی شناخته شده و نمی تواند جایگزینی برای درمان بیماری باشد.

از موارد استفاده عمل جراحی آندوسکوپی سینوس و بینی می توان به موارد زیر اشاره نمود.

  • برطرف کردن عفونت های شدیدی که با دارو درمانی برطرف نمی شود
  • عفونت های پشت چشم که ممکن است به مغز سرایت کند
  • برداشتن پولیپ های بینی که راه تنفس را مسدود کرده اند

درمان سینوزیت

از جمله راه هایی که می توان برای درمان سینوزیت به کار گرفت عبارتند از:

  • قرار گرفتن در معرض هوای گرم و یا بخور مایعات که می تواند علایم احتقان بینی را کاهش داده و برای بخور بهتر می توان از دستگاه های جدید و تولیدکننده بخار آب گرم نیز استفاده کرد.
  • بهره گیری از کمپرس گرم نیز برای تخفیف دردهای بینی و سینوس موثر است.
  • استفاده از قطره های محتوی نمک، ضد احتقان و اسپری های ضد احتقان که برای کنترل علائم بیماری بسیار کمک کننده اند.
  • مصرف داروهای آنتی بیوتیکی یا استروئیدی تحت نظر و تجویز پزشک متخصص گوش و حلق و بینی خوب.

همان طور که گفته شد متخصصان گوش و حلق و بینی در زمینه های مختلفی مهارت دارند. در صورتی که نیاز به جراحی سر و گردن برای برداشتن تومور، جراحی سینوزیت، جراحی بینی و … باشد باید به جراح سر و گردن مراجعه شود.

سوالات متداول

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۳ میانگین: ۵]
دکتر رزیتا جعفری

دکتر رزیتا جعفری

متخصص گوش ، حلق و بینی , متولد تهران , تمام دوران تحصیلی ام تا دیپلم درتهران سپری شده است. سپس دوره پزشکی عمومی خود را در کاشان با رتبه دو ازمون پرانترنی به پایان رساندم (سال1382) سپس در رشته جراحی گوش وحلق وبینی وسروگردن دانشگاه یزد مشغول به تحصیل شده و پس از پایان تخصص(1388) دوره طرح خود را در شهر زاهدان وشهرستان مرند وسپس دربیمارستان مسیح دانشوری دانشگاه شهید بهشتی به پایان رساندم. دوره فلوشیپی رینولوژی خودرا در دانشگاه شهید بهشتی طی کرده وپس از پایان ان به جهت انجام متمرکز تر اعمال جراحی قاعده جمجمه دربیمارستان امام حسین دراین بیمارستان مشغول بکار شدم.
برچسب ها:
مقالات مرتبط
عفونت و التهاب گوش میانی

عفونت و التهاب گوش میانی

اوتیت میانی همان به معنای عفونت گوش میانی است که می تواند سبب قرمزی و التهاب و تورم آن شده و سپس سبب جمع شدن مایع در پشت گوش شود. هر فردی در زندگی خود می تواند حداقل یک...

جراحی زیبایی گوش

جراحی زیبایی گوش

بسیاری از افراد در زمان کودکی خود با شکل و ظاهر گوش خود مشکل دارند، چرا که ممکن است گوش آن ها نسبت به سایر اعضای سر بزرگ تر باشد، یا همچنین بیش از اندازه افتاده و...

آنژیوفیبروم بینی

آنژیوفیبروم بینی

آنژیوفیبروم رایج ترین تومور بینی است که خوش خیم بوده تومور خوش خیم در ناحیه پشت بینی، سینوس ها و قاعده جمجمه است. بیشترین احتمال بروز این تومور در افراد بین سنین 7 تا...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۴ دیدگاه ها
  1. زیبا تمنایی

    سلام خانم دکتر
    من صبح ها که از خواب پا میشم حس د. د در سینوس هام دارم و شدیدا آبریزش بینی و. عطسه دارم، انگار سذما خوردم، ولی بعدش درست میشه، مشکل از چیه؟

    پاسخ
    • drjafari

      سلام می‌تونه آلرژی یا ریفلاکس باشد

      پاسخ
  2. صدف برار

    سلام خانم دکتر
    من مواقعی که کولر روشن هست گرفتگی بینی شدیدی دارم و عطسه می کنم، حتی حس تب بهم میاد و. سر درد شدیدی می گیرم، به نظرتون سینوس هام مشکل پیدا کرده؟

    پاسخ
  3. drjafari

    سلام تنها با این علامت نمیشه فهمید
    باید بررسی بیشتر انجام شود
    اما معمولا دربرابر باد کولر حساسیت ایجاد میشود

    پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *