آسیب صوتی به گوش

آسیب صوتی گوش یکی از آسیب‌های ناشی از ایجاد ضربه صوتی و یا قرارگیری در معرض صدای بلند است. این صداها که به طور ناگهانی و به شکل متمادی بروز می‌یابد آسیب‌های جدی به سلامت افراد و شنوایی آنها وارد می‌کند. به دنبال آسیب صوتی گوش عوارضی مرتبط با شنوایی در کنار عارضه‌های عمومی نظیر بالا رفتن فشار خون، افزایش استرس و تنش عصبی، کاهش حرارت بدن و انقباض رگ‌ها، سلامت فرد را تهدید می‌کند. ما در این مقاله به طور کامل به بررسی عوامل بروز آسیب صوتی گوش، علائم و راه‌های پیشگیری از آن هستیم. تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

آسیب صوتی گوش چگونه اتفاق می‌افتد؟

آسیب صوتی گوش به دنبال بروز صدای بلند و ناگهانی رخ می‎دهد. انرژی صوتی شدید ناشی از برخورد دو جسم، انفجار و سایر اتفاقات شدید باعث ایجاد فشار شده و به گوش آسیب می‌زند. برای شنیدن صداها، امواج در ابتدا وارد گوش خارجی می‌شوند و بعد از آن به پرده صماخ برخورد می‌کنند و باعث ارتعاش آن می‌شوند. نهایتا این ارتعاشات به گوش میانی منتقل می‌شود و در گوش داخلی این ارتعاشات به حلزون گوش که پوشیده از مژک‌ها هستند می‌رسند.

صداهای ناگهانی با ایجاد ارتعاش نیروی مضاعفی به مژک‌ها وارد می‌کند که ضمن تغییر تکانه‌های الکتریکی از راه عصب شنوایی به مغز منتقل می‌شود. این نیروهای وارد شده به مژک‌ها به سلول‌های مویی آسیب می‌زند و این مورد به عنوان آسیب صوتی گوش شناخته می‌شود.

این صداهای ناگهانی در دو تیپ A و B  طبقه بندی می‌شوند. صداهای تیپ A دارای دو موج مثبت و منفی است که موج مثبت آن به گوش میانی و موج منفی به داخل گوش آسیب می‌زند و تحت عنوان آسیب انفجاری گوش (injury dlast otitic) نام گرفته است. صداهای تیپ  B در اثر برخورد شدید دو جسم ایجاد می‌شود که از نقطه اوج شروع شده و به تدریج از دامنه آن کاسته می‌شود.

چه عواملی سبب آسیب صوتی به گوش می‌شود؟

در حالت کلی عوامل مختلفی سبب آسیب صوتی به گوش می‌شوند. معمولا مدت زمان قرار گرفتن در صدای بلند و میزان صدای منتشر شده از پارامترهای ایجاد کننده و تشدید کننده این آسیب است. صداهای ناگهانی نظیر صدای انفجار بمب یا ترقه و شلیک اسلحه یکی از رایج‌ترین دلایل آسیب صوتی به گوش است.

البته استفاده طولانی مدت از هدفون یا هندزفری علی‌الخصوص با صدای بلند و همچنین قرارگیری در محیط‌های پرسروصدا به مرور زمان باعث از بین رفتن سلول‌های مویی گیرنده صدا شده و مانع از فرستادن سیگنال‌های شنوایی به مغز می‌شود. این امر باعث آسیب به گوش و شنوایی می‌گردد.

بیش تر بخوانید => غده پشت گوش

آسیب صوتی گوش چه علائمی دارد؟

ممکن است آسیب صوتی گوش به مرور زمان بروز یابد و فرد متوجه علائم آن نشود. آسیب صوتی گوش دارای علائم بارزی است که ممکن است هر کدام از آنها در فرد ایجاد شود. این علائم ممکن است به شکل موقتی و دائمی و در میزان‌های مختلفی باشند. از رایج‌ترین نشانه‌های آسیب صوتی گوش می‎توان به موارد زیر اشاره نمود:

• وزوز گوش
• احساس صدای زنگ زدن مداوم و طنین در گوش
• احساس گرفتگی گوش
• مشکل شنوایی و تشخیص سخت گفتار دیگران علی‌الخصوص در مکالمات تلفنی
• احساس درد یا فشار در گوش
• اختلال در شنوایی در محیط‌های شلوغ
• ایجاد حساسیت و درد در ناحیه گوش بلافاصله پس از بروز صدای بلند
• احساس گیجی
• بروز سردرد
• افزایش ترشحات گوش
• مشکلات خواب و حساسیت به نور
• ایجاد اضطراب به دلیل طنین

چه افرادی بیشتر در معرض آسیب صوتی به گوش هستند؟

همانطور که پیش‌تر بررسی کردیم، آسیب صوتی به گوش به دنبال قرارگیری در معرض صدای بلند ناگهانی ایجاد می‌شود. انفجار ناگهانی با صدای بلند می‎تواند باعث ایجاد آسیب به گوش شود و در این شرایط به افراد توصیه می‌شود بلافاصله به پزشک مراجعه کنند تا بررسی‌های لازم صورت گیرد. این آسیب‌ها در افرادی که در تفریحاتی نظیر شکار و تیراندازی شرکت می‌کنند طبیعی است.

یکی دیگر از دلایل وارد شدن آسیب صوتی به گوش، قرارگیری متمادی در معرض صدا است. اغلب افرادی که در فضای پرسروصدا کار می‌کنند، دچار مشکلات شنوایی می‌شوند. مشاغلی نظیر کارکنان فرودگاه پلیس، آتش‌نشان، کارگران ساختمانی، کارگران کارخانه، رانندگان کامیون و … به دلیل قرارگیری مداوم در محیط‌های صوتی آسیب‌پذیرتر از سایر افراد می‌باشند. همچنین نوازندگان موسیقی که به طور مداوم در محیط پر از صدا قرار می‌گیرند و افرادی که  در استادیوم‎‌‌ها یا سالن‌های ورزشی حضور پیدا می‌کنند بیشتر در معرض آسیب صوتی به گوش هستند.

راه‌های پیشگیری از آسیب صوتی به گوش

بهتر است تا حد ممکن از قرارگیری در محیط‌های پرسروصدا پرهیز کنید. اگر شغل شما در معرض صدای مداوم و بیش از حد است، بهتر است با تجهیزاتی نظیر سمعک، قالب‌های گوش یا گوشی‌های رو گوشی از گوش‌های خود مراقبت کنید. این تجهیزات میزان بسیار زیادی از صدا را مهار کرده و از ورود آن به داخل گوش امتناع می‌کنند.

همچنین بهتر است به طور مداوم از تجهیزاتی نظیر هدست، ایرپاد، هدفون و هندزفری استفاده نکنید. در صورت استفاده از هر یک از اقلام خود بهتر است صدای موسیقی را در حد استاندارد خود قرار دهید. همچنین بهتر است در زمان قرارگیری در معرض صدا، از هدفون‌هایی با قابلیت حذف نویز استفاده کنید. اگر ناگزیر به قرارگیری در محیط‌های صوتی بودید، بهتر است استراحت منظم در محیطی به دور از آلودگی‌های صوتی داشته باشید.

سوالات متداول

کلام آخر

صداهای بلند و شدید به شکل ناگهانی یا در طول زمان باعث تلف شدن سلول‌های شنوایی شده و به گوش آسیب می‌زند. این آسیب‌ها می‌تواند یک تهدید جدی برای شنوایی فرد باشد. استفاده از محافظ گوش در محیط‌های صوتی یکی از موثرترین اقدامات برای پیشگیری از آسیب صوتی به گوش است. همچنین توجه به علائم هشداردهنده بروز مشکلات شنوایی یکی از مهم‌ترین گام‌ها برای حفظ سلامت گوش است. بهتر است در صورت مشاهده هر یک از علائم مشکوک سریعا به یک متخصص مراجعه کنید و از آسیب‌های جدی و دائمی پیشگیری کنید.