جراحی آندوسکوپی سینوس و بینی؛ مزایا، مراحل، هزینه و مراقبت‌ها + فیلم

جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های درمانی برای مشکلات مزمن تنفسی و سینوسی است. این روش کم‌تهاجمی، با استفاده از دوربین‌های ظریف و ابزارهای دقیق، به پزشک اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به برش در پوست یا ساختارهای بیرونی، درون سینوس‌ها را مشاهده و درمان کند. افرادی که سال‌ها از گرفتگی بینی، سردردهای مداوم یا عفونت‌های تکرارشونده سینوسی رنج می‌برند، با این جراحی می‌توانند دوباره تنفس راحت و حس بویایی طبیعی خود را تجربه کنند. در ادامه، به طور کامل با نحوه انجام، مزایا، مراقبت‌ها و هزینه‌های جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس آشنا می‌شوید.

۰۱:۰۰

جراحی اندوسکوپی سینوس

آشنایی با آناتومی سینوس و عملکرد آن

سینوس های اطراف بینی را اصطلاحا (سینوس های اسفنوئید یا شب پره‌ای) می گویند که در بالای بینی و پشت چشم ها قرار دارند. سینوس های بینی از ۲ قسمت به نام های سینوس های اتموئید پیشین و پسین تشکیل شده اند. وظیفه این سینوس ها تمیز و مرطوب نگه داشتن مجرای تنفسی و همچنین تامین اکسیژن کافی برای بافت های آن قسمت از صورت است. همچنین بهبودی حس بویایی از وظایف سینوس های بینی است. این سینوس ها بسیار حساس بوده و دستیابی به آن ها بسیار دشوار است. گاهی مشکلی در این نواحی پیش می آید که تنها راه بهبود، عمل جراحی است. یکی از بزرگ ترین مزایای عمل جراحی سینوس با آندوسکوپی، ایجاد قابلیت دسترسی دارو (اسپری، مایع شستشوی بینی، داروها) به حفره داخل سینوس بعد از باز شدن مسیر ورودی آن است. به این ترتیب عمل جراحی سینوس به عنوان یک روش درمان تکمیلی شناخته شده و جایگزین برای درمان بیماری نمی باشد.

بیشتر بخوانید: جراحی پولیپ بینی

عمل جراحی آندوسکوپی سینوس و بینی چیست؟

 عمل جراحی آندوسکوپی از معروف ترین و پیشرفته ترین عمل ها برای رفع مشکلات سینوس و داخل بینی به شمار می رود. متخصص گوش و حلق و بینی می تواند با این دستگاه به قسمت های داخلی بینی و سینوس ها دسترسی پیدا کند و مشکل را بر طرف سازد. آندوسکوپ، ابزاری فلزی و بسیار ظریف است که در داخل سوراخ های بینی قرار داده می شود و امکان مشاهده و بررسی داخل بینی و سینوس ها را برای پزشک فراهم می کند. امروزه جراحی آندوسکوپی سینوس، با کمترین میزان درد و دوره نقاهت انجام پذیر است.

افرادی که از سینوزیت مزمن رنج می برند، عمدتا خواهان جراحی آندوسکوپی سینوس هستند. سینوزیت مزمن به معنای التهاب بینی و سینوس هاست که اغلب به شیوه های درمانی پاسخ نمی دهد و مدت زمان طولانی تری در بینی و سینوس باقی می ماند. عفونت ها، آلرژی ها، و پولیپ بینی از عوامل موثر بر سینوزیت هستند.

جراحی آندوسکوپی سینوس چیست؟

جراحی آندوسکوپی سینوس (FESS) یک روش درمانی کم‌تهاجمی است که برای پاکسازی و باز کردن مسیرهای مسدود سینوس‌ها انجام می‌شود. در این روش، جراح از آندوسکوپی باریک و مجهز به دوربین استفاده می‌کند تا درون بینی و سینوس‌ها را با دقت بالا مشاهده کند و بافت‌های اضافی، پولیپ‌ها یا ترشحات مزمن را از بین ببرد. این تکنیک برخلاف روش‌های سنتی، نیازی به ایجاد برش خارجی ندارد و تمام مراحل از طریق سوراخ‌های طبیعی بینی انجام می‌شود، بنابراین ظاهر بیمار هیچ تغییری نمی‌کند و جای زخم باقی نمی‌ماند.

مزایای جراحی آندوسکوپی سینوس

جراحی آندوسکوپی سینوس روشی نوین در درمان بیماری‌های مزمن سینوسی است که هدف آن بهبود عملکرد طبیعی تنفس و تخلیه ترشحات بدون ایجاد تغییر در ظاهر بینی است. در این روش، پزشک با دقت بالا می‌تواند نواحی دچار التهاب یا انسداد را شناسایی و درمان کند؛ در نتیجه بیمار پس از عمل، بهبودی قابل‌توجهی در تنفس و کیفیت زندگی خود احساس می‌کند.

عدم نیاز به برش خارجی و جای زخم

در جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس هیچ‌گونه برش روی پوست صورت یا بینی ایجاد نمی‌شود، زیرا تمام مراحل از طریق مجرای طبیعی بینی انجام می‌گیرد. به همین دلیل پس از عمل هیچ اثری از بخیه یا جای زخم روی چهره باقی نمی‌ماند و ظاهر بینی کاملا طبیعی حفظ می‌شود.

خونریزی و درد بسیار کم نسبت به جراحی‌های قدیمی

در این روش، به دلیل ظرافت ابزارها و دقت بالای پزشک در حین جراحی، آسیب به بافت‌های اطراف به حداقل می‌رسد. به همین علت میزان خونریزی و درد پس از عمل بسیار کمتر از جراحی‌های سنتی و باز است و بیمار دوره‌ی بهبودی راحت‌تری را تجربه می‌کند.

بهبود سریع تنفس و کاهش عفونت‌های مکرر

این جراحی با باز کردن مسیرهای بسته‌ی سینوس و پاک‌سازی ترشحات و بافت‌های ملتهب، باعث می‌شود تنفس بیمار به‌سرعت بهبود یابد. همچنین با برقراری جریان طبیعی هوا در سینوس‌ها، احتمال بروز عفونت‌های مکرر به شکل چشم‌گیری کاهش پیدا می‌کند.

حفظ ساختار طبیعی بینی و سینوس‌ها

در این روش، تمام مراحل جراحی از داخل بینی انجام می‌شود و تنها بافت‌های آسیب‌دیده یا ملتهب برداشته می‌شوند. به همین دلیل، ساختار اصلی بینی و سینوس‌ها دست‌نخورده باقی می‌ماند و عملکرد طبیعی آن‌ها حفظ می‌شود.

دوره نقاهت کوتاه و بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره

به دلیل عدم ایجاد برش خارجی و حداقل آسیب به بافت‌های اطراف، دوره نقاهت این جراحی بسیار کوتاه است. بیشتر بیماران می‌توانند تنها چند روز پس از عمل به فعالیت‌های عادی و کار روزمره خود بازگردند، بدون اینکه دچار درد یا ناراحتی قابل‌توجهی شوند.

افزایش دقت جراح به دلیل دید مستقیم با دوربین آندوسکوپ

در این روش، جراح با کمک دوربین آندوسکوپ، تصویر درون سینوس‌ها را به‌صورت بزرگ‌نمایی‌شده و دقیق روی مانیتور مشاهده می‌کند. این دید مستقیم و واضح، امکان شناسایی دقیق نواحی ملتهب یا مسدود را فراهم کرده و باعث می‌شود جراحی با دقت و ظرافت بسیار بالاتری انجام شود.

دلایل انجام جراحی آندوسکوپی سینوس

پزشکان معمولا زمانی جراحی آندوسکوپی سینوس را توصیه می‌کنند که درمان‌های دارویی مانند اسپری‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها یا شست‌وشوی بینی تاثیری در بهبود علائم نداشته باشد. از مهم‌ترین دلایل انجام این جراحی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سینوزیت مزمن یا عودکننده
  
• وجود پولیپ‌های بینی که مسیر تنفس را مسدود کرده‌اند
  
• گرفتگی مداوم بینی و سردردهای مرتبط با سینوس
  
• عفونت‌های مکرر تنفسی
  
• مشکلات ساختاری در تیغه یا مجاری سینوس‌ها
  
• کاهش یا از بین رفتن حس بویایی در اثر التهاب‌های طولانی‌مدت

اما عود عفونت، عفونت سینوسی که به چشم، صورت و مغز می زند، مشکلات بویایی، تومورهای بینی، ترشح مغز به بینی، از دلایلی است که بیماران کمتر به فکر جراحی آندوسکوپی سینوس می افتند.

جهت مشاوره با دکتر رزیتا جعفری، فلوشیپ رینولوژی، فرم زیر را تکمیل کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند:

کاندیدای مناسب برای آندوسکوپی سینوس

جراحی آندوسکوپی سینوس برای افرادی مناسب است که با وجود درمان‌های دارویی، همچنان از گرفتگی مزمن بینی، عفونت‌های مکرر سینوسی یا مشکلات تنفسی رنج می‌برند. این روش همچنین برای بیمارانی توصیه می‌شود که به دلیل پولیپ‌های بینی، تومورهای خوش‌خیم یا ساختار غیرطبیعی در سینوس‌ها دچار اختلال در تنفس شده‌اند. افرادی که حس بویایی خود را از دست داده‌اند یا ترشحات غلیظ و طولانی‌مدت از بینی دارند، می‌توانند از نتایج این جراحی بهره‌مند شوند. پزشک پس از بررسی دقیق شرایط سینوس‌ها و پاسخ بدن به دارو، در نهایت تصمیم می‌گیرد که آیا فرد گزینه مناسبی برای جراحی آندوسکوپی سینوس است یا خیر. کاندیدای مناسب برای آندوسکوپی سینوس:

• بیمارانی که مشکلات مربوط به سینوس و بینی شان با درمان های دیگر رفع نشده است، عمل جراحی آندوسکوپی سینوس می تواند برایشان مناسب باشد.
• کسانی که مسیر عبور مایعات در سینوس های آن ها تنگ یا مسدود شده باشد، اغلب دچار عفونت های شدید می شوند. در جراحی آندوسکوپی با عریض کردن مسیر، مشکل آن ها بر طرف خواهد شد.
• بیمارانی که به علت اختلال در آناتومی سینوس و بینی دچار اختلالات تنفسی هستند، واکنش خوبی به این روش نشان می دهند.
• بیمارانی که دچار مشکل التهاب یا تورم در داخل سینوس (غشای مخاطی) هستند. این بیماران معمولا می توانند تحت عمل جراحی آندوسکوپی سینوس قرار گیرند و به این ترتیب حفره خروجی سینوس آن ها بزرگ تر می شود.

کاربردهای آندوسکوپی سینوس

• برطرف کردن عفونت های شدیدی که با مصرف دارو بهبود نمی یابد.
• عفونت های پشت چشم که ممکن است به مغز سرایت کنند.
• برداشتن پولیپ های بینی که راه تنفس را مسدود کرده اند.
• تخلیه تومورهای خوش خیم و بدخیم که در حفره های سینوسی یا اطرف آن تشکیل شده اند.
• برطرف کردن نشت ترشحات مغزی به بینی

آمادگی برای عمل آندوسکوپی

بیشتر متخصصان و جراحان به بیماران خود توصیه می کنند از مصرف هر نوع دارویی که احتمال خونریزی بیمار را حین عمل جراحی تشدید کند، خودداری نمایند. برخی از این داروها عبارتند از آسپیرین و ایبو پروفن. به علاوه مصرف ویتامین های خاص، داروهای گیاهی و ویتامین E، سیر، سرکه، ژنگو و جنسینگ نیز می تواند خونریزی فرد را بیشتر کند. در این شرایط امکان دارد از بعضی بیماران درخواست شود که از داروهای آنتی بیوتیک و یا استروئید پیش از عمل جراحی سینوس استفاده کنند. این مسئله شدیدا بستگی به شرایط بدن بیمار دارد. از همین رو در افراد مختلف این امر متفاوت است.

روش جراحی آندوسکوپی سینوس

جراحی آندوسکوپی سینوس ها با حفظ عملکرد آنها یکی از روش های اصلی برای درمان سینوزیت مزمن مقاوم به درمان طبی است و روشی ارجح برای این دسته از بیماران به شمار می آید. با پیشرفت تکنولوژی و تجربه در زمینه این نوع عمل جراحی همچنان آن هایی که تحت عمل قرار می گیرند ممکن است در دوران نقاهت نیز دچار بیماری کنترل نشده شوند.

در جراحی آندوسکوپی، پزشک از یک آندوسکوپ باریک مجهز به دوربین و منبع نور استفاده می‌کند تا داخل مجاری بینی را ببیند. سپس با ابزارهای مخصوص، بافت‌های ملتهب، ترشحات و پولیپ‌ها را با دقت از مسیر تخلیه سینوس‌ها خارج می‌کند. این روش تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام می‌شود و معمولا نیازی به بستری طولانی ندارد. چون در این جراحی هیچ برشی در پوست ایجاد نمی‌شود، بیمار پس از مدت کوتاهی می‌تواند به زندگی روزمره برگردد.

1. بیمار تحت بیهوشی قرار می‌گیرد.
   
2. جراح آندوسکوپ را از طریق بینی وارد کرده و فضای داخلی را روی مانیتور مشاهده می‌کند. دوربینی که در یک سوی آندوسکوپ تعبیه شده است، به پزشک این امکان را می دهد که بتواند بافت های درونی بینی و سینوس را به وضوح مشاهده نماید. پس از بررسی و تشخیص مشکل که اغلب با گرفتگی مجراها روی می دهد، اقدام به برداشتن بافت های آسیب دیده می کند. همچنین با باز کردن گرفتگی ها سینوسی و بینی، موجب سهولت تخلیه ترشحاتی می شود که باعث التهاب شده بودند.
3. نواحی مسدود یا دچار التهاب با دقت پاکسازی می‌شوند.
   
4. در صورت وجود پولیپ یا تیغه منحرف، همزمان اصلاح می‌گردد.
   
5. مسیرهای تخلیه سینوس باز می‌شوند تا ترشحات طبیعی دوباره برقرار شوند.
   

مدت زمان جراحی معمولا بین ۴۵ دقیقه تا ۲ ساعت است و بیشتر بیماران همان روز مرخص می‌شوند. در این روش هیچ برشی روی صورت و بینی فرد ایجاد نمی گیرد و این یک نقطه بسیار مثبت است که می توان برای آندوسکوپی در نظر گرفت. عمل جراحی آندوسکوپی با بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی صورت می پذیرد. در بی حسی موضعی فقط قسمت بینی و حفره سینوس بی حس می شود، اما بیمار در حین عمل بیدار  می ماند. بیهوشی عمومی به این معنی است که بیمار با استفاده از داروهای بیهوشی به خوابی عمیق رفته و بعد از اتمام عمل جراحی بیدار می شود.

آمادگی برای عمل آندوسکوپی

بیشتر متخصصان و جراحان به بیماران خود توصیه می کنند از مصرف هر نوع دارویی که احتمال خونریزی بیمار را حین عمل جراحی تشدید کند، خودداری نمایند. برخی از این داروها عبارتند از آسپیرین و ایبو پروفن.

به علاوه مصرف ویتامین های خاص، داروهای گیاهی و ویتامین E، سیر، سرکه، ژنگو و جنسینگ نیز می تواند خونریزی فرد را بیشتر کند. در این شرایط امکان دارد از بعضی بیماران درخواست شود که از داروهای آنتی بیوتیک و یا استروئید پیش از عمل جراحی سینوس استفاده کنند. این مسئله شدیدا بستگی به شرایط بدن بیمار دارد. از همین رو در افراد مختلف این امر متفاوت است.

مراقبت‌های بعد از عمل جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس

پس از انجام جراحی آندوسکوپی، رعایت چند نکته ساده می‌تواند روند بهبودی را سریع‌تر کند و از بروز عوارض احتمالی جلوگیری نماید. در روزهای ابتدایی بعد از عمل، باید از فین کردن شدید، خم شدن ناگهانی یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری شود تا از فشار به بینی جلوگیری گردد. مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها و اسپری‌های مخصوص، برای پیشگیری از عفونت و کاهش التهاب ضروری است. همچنین شست‌وشوی منظم بینی با سرم نمکی به پاک‌سازی ترشحات و باز ماندن مجاری سینوس‌ها کمک می‌کند.

بهتر است در چند روز اول استراحت کافی داشته باشید و از قرار گرفتن در معرض گردوغبار یا هوای آلوده پرهیز کنید. معمولا بیماران پس از مدت کوتاهی می‌توانند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردند و تنفس طبیعی و راحتی را تجربه کنند.

هزینه جراحی آندوسکوپی سینوس

هزینه این جراحی بسته به میزان درگیری سینوس‌ها، نوع بیهوشی، تجهیزات مورد استفاده و تخصص جراح متفاوت است.
همچنین ممکن است در صورت نیاز به اصلاح تیغه یا برداشتن پولیپ‌ها، هزینه نهایی تغییر کند. برای برآورد دقیق، باید بیمار توسط جراح گوش، حلق و بینی معاینه شود.

آیا عمل جراحی آندوسکوپی عوارض دارد؟

عوارض عمل جراحی سینوس بسیار کم و گذرا است اما این عوارض می تواند شامل خونریزی و نیز عوارض ناشی از داروهای بیهوشی باشد. نکته حائز اهمیت این است که بدانید سینوس ها در نزدیک حفره های چشم و دقیقا زیر مغز قرار دارند و به همین دلیل مهارت جراح در این رابطه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در حقیقت تجربه جراح برای عدم آسیب به مغز در طول جراحی بسیار مهم و تاثیرگذار است.

بهبودی پس از جراحی آندوسکوپی سینوس

تنها ۱۱ درصد از این بیماران، نیازمند جراحی مجدد می شوند. علل این امر را به عوامل محیطی و عوامل عمومی میزبان و عوامل موضعی میزبان می توان تقسیم بندی نمود. عوامل محیطی نظیر سیگار، آلرژی ها، مواد شیمیایی و قارچ و استرس می تواند امکان عود بیماری را برای شخص فراهم کند.

موله های عمومی میزبان از جمله بیماری هایی مانند آسم، حساسیت به آسم و داروهای ضد التهاب و ضعف ایمنی بیمار نیز نقش به سزایی در این موضوع دارد. عوامل موضعی میزبان نیز نظیر پولیپ، انواع سلول های خاص التهابی و در برخی موارد، بیماری های خاص که در آن انتقال مخاط بینی ضعیف است، نیز نقش موثری دارند. تقریبا برای تمام موارد در صورت عدم کنترل چنین عواملی، امکان جراحی مجدد و ریشه کنی مجدد وجود ندارد.

عوامل زمینه ای در این موارد باید به صورت مناسب کنترل گردد و در صورتی که همچنان باقی بمانند، بعد از کنترل، انتخاب اصلی برای درمان استفاده از آنتی بیوتیک و کورتون است. چنانچه این علائم باقی بماند، سی تی اسکن به منظور تعیین منبع عفونت درخواست می شود و بعضا چنانچه عامل عفونی در قسمت های مختلف سینوس باقی بماند، با در نظر گرفتن همه شرایط، ممکن است بیمار جهت جراحی دوم کاندید شود.

نکات مهمی که بعد از انجام عمل جراحی آندوسکوپی باید بدانید

دوره ریکاوری بعد از این عمل جراحی بستگی به نوع عملی که بر روی بیمار انجام شده دارد. بسیاری از بیمارهای مبتلا به سینوزیت مزمن بعد از عمل جراحی سینوس، درد زیادی احساس نمی کنند اما این درد در بین بیماران مختلف، متفاوت است. در این صورت با توجه به حجم عمل جراحی، امکان دارد برای بیمار داروهای مسکن قوی تجویز شود. معمولا درد بعد از عمل جراحی، گرفتگی بینی و خارج شدن ترشحات از بینی باید با گذشت زمان از عمل جراحی کمتر شود.

به هر حال، این نشانه ها به صورت خیلی کمی ممکن است تا چند هفته بعد از عمل جراحی ماندگاری داشته باشند. به دلیل  اینکه عمل جراحی سینوس فقط ۱ مرحله از درمان بیماری است، جراح ممکن است به بیمار شستشوی بینی با آب نمک، استفاده از اسپری استروئید بینی و نیز داروی آنتی بیوتیک پس از عمل جراحی را توصیه کند.

هزینه جراحی آندوسکوپی سینوس

هزینه این جراحی بسته به میزان درگیری سینوس‌ها، نوع بیهوشی، تجهیزات مورد استفاده و تخصص جراح متفاوت است. همچنین ممکن است در صورت نیاز به اصلاح تیغه یا برداشتن پولیپ‌ها، هزینه نهایی تغییر کند. برای برآورد دقیق، باید بیمار توسط جراح گوش، حلق و بینی معاینه شود.

نتیجه گیری

جراحی اندوسکوپی بینی و سینوس یکی از روش‌های نوین، کم‌تهاجمی و دقیق در درمان بیماری‌های مزمن و پیچیده سینوسی است. این روش با استفاده از دوربین و ابزارهای ظریف مخصوص، بدون نیاز به برش خارجی انجام می‌شود و به پزشک امکان می‌دهد که نواحی داخلی بینی و سینوس را به‌طور دقیق مشاهده و درمان کند.