سردرد رینوژنیک

سردرد رینوژنیک نوعی سردرد است که از مجرای بینی و یا سینوس‌ها شروع می‌شود.  معمولاُ به دلیل عفونت سینوسی، آلرژی‌های فصلی و یا به علت برخی از ناهنجاری‌های داخل بینی به وجود می‌آید. علائم آن به صورت درد خفیف و یا شدید در قسمت‌های مختلف صورت بروز پیدا می‌کند. در ادامه‌ این مقاله به بررسی علائم، دلایل، تشخیص، درمان و پیشگیری سردرد رینوژنیک می‌پردازیم.

علائم سردرد رینوژنیک

سردرد یکی از مشکلات شایع است که در برخی موارد می‌تواند با علائم خاص و منحصر به فردی همراه باشد. بیش از ۱۵۰ نوع سردرد مختلف وجود دارد که هر کدام مجموعه‌‌ای از علائم مختلف را ایجاد می‌کنند.

سردرد رینوژنیک می‌تواند موجب ایجاد درد در این قسمت‌ها شوند:

• اطراف چشم‌ها
• پیشانی
• اطراف شقیقه‌ها
• نواحی اطراف فک بالا

میزان درد در هنگام دراز کشیدن و یا خم شدن ممکن است شدت پیدا کند.

عفونت سینوس یکی از دلایل اصلی است که موجب ایجاد سردرد رینوژنیک می‌‌شود، علائمی که همراه با عفونت سینوسی مشاهده می‌شود عبارت است از:

• گرفتگی مجرای بینی
• آبریزش بینی
• کاهش حس بویایی
• ترشح مخاط سبز و یا زرد از بینی
• بوی بد از دهان
• تب

عوامل ایجاد سردرد رینوژنیک

سردرد رینوژنیک به دلیل التهاب و یا برخی ناهنجاری‌های ساختاری که در حفره‌ی بینی وجود دارد ایجاد می‌شود. علل اصلی که می‌توانند سردرد رینوژنیک را ایجاد کنند عبارتند از:

عفونت

عفونت سینوس‌ها یکی از دلایل شایع است که باعث ایجاد سردرد رینوژنیک می‌شود. عفونت‌های سینوسی معمولاُ توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شوند اما در برخی موارد ممکن است عفونت‌های باکتریایی و یا قارچی منجر به عفونت سینوس‌ها شوند.

آلرژی

آلرژی نسبت به موادی مانند گرده و یا شوره می‌تواند باعث ایجاد التهاب در مجاری بینی و در نهایت سردرد رینوژنیک شود.

مشکلات ساختاری در بینی

برخی از مشکلات ساختاری که در داخل حفره‌ی بینی وجود دارد می‌توانند باعث سردرد رینوژنیک شوند. این ناهنجاری‌ها عبارتند از:

• انحراف سپتوم
• آسیب‌های تروماتیک
• برخی از ناهنجاری‌های مادرزادی
• پولیپ بینی

در برخی موارد سردرد میگرنی نیز می‌تواند علائمی مشابه سردرد سینوسی ایجاد کند..

افراد در معرض خطر سردرد رینوژنیک

افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به سردرد رینوژنیک قرار دارند عبارتند از:

• بیمارانی که دچار سرماخوردگی شده‌اند.
• افرادی که مبتلا به آلرژی‌های فصلی هستند.
• سیگاری‌ها و افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند.
• افرادی که دچار ناهنجاری‌های ساختاری مانند پولیپ بینی هستند.
• بیمارانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.

تشخیص سردرد رینوژنیک

سردرد رینوژنیک به عنوان یک بیماری شناخته نمی‌شود اما می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای مانند عفونت سینوس و یا ناهنجاری‌های ساختاری باشد.

سردرد رینوژنیک معمولاُ بر اساس علائمی که ایجاد می‌کند تشخیص داده می‌شود. برخی از روش‌های تشخیص سردرد رینوژنیک عبارتند از:

• نمونه برداری از مخاط بینی جهت تشخیص نوع عامل میکروبی که باعث عفونت سینوسی شده است.
• آندوسکوپی سینوس جهت مشاهده ساختارهای بینی
• سی تی اسکن: سی تی اسکن می‌تواند تصاویر سه بعدی از داخل بینی را تهیه کند تا هرگونه ناهنجاری و مشکل در حفره‌ی بینی تشخیص داده شود.

درمان سردرد رینوژنیک

درمان سردرد رینوژنیک با توجه به عامل اصلی که موجب ایجاد آن شده است انتخاب می‌شود:

درمان‌های خانگی

اگر سردرد رینوژنیک به دلیل عفونت سینوسی ایجاد شده باشد معمولاُ نیازی به درمان نیست. در اغلب موارد عفونت‌های سینوسی بدون نیاز به درمان بهبود پیدا می‌کنند. روش‌های درمان خانگی که می‌تواند در کنترل علائم کمک کننده باشد عبارت است از:

• مصرف مایعات به میزان کافی
• استراحت کردن
• شست‌وشوی سینوس‌ها با سرم شستشو
• استفاده از کمپرس آب گرم و یا آب سرد روی صورت
• استفاده از دستگاه بخور
• مصرف داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن، سودو افدرین آسپرین و یا استامینوفن

مصرف دارو

• مصرف آنتی بیوتیک‌هایی مانند آموکسی سیلین در صورت که عفونت باکتریایی باعث ایجاد سردرد رینوژنیک شده باشد موثر است.
• داروهای آنتی هیستامین در موارد که آلری منجر به بروز سردرد شده است.
• اسپری بینی برای باز کردن سینوس‌ها
• جراحی آندوسکوپی برای برطرف کردن ناهنجاری‌های داخل مجاری بینی

پیشگیری از سردرد رینوژنیک

با انجام برخی اقدامات ساده می‌‌توانید از سردرد رینوژنیک پیشگیری نمائید:

• دست‌های خود را به صورت مرتب با آب و صابون بشوئید.
• از تماس نزدیک با افرادی که دچار عفونت‌های تنفسی و یا سرماخوردگی هستند پرهیز کنید.
• تزریق واکسن آنفولانزا به صورت سالیانه جهت پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های تنفسی
• ترک سیگار و قرار نگرفتن در محیط‌هایی که دود سیگار وجود دارد.
• دوری از مواد محرک و آلرژی زا
• بستن در و پنجره در فصل بهار جهت پیشگیری از ورود گرده‌ی گل‌ها
• تعویض لباس و دوش گرفتن پس از قرار گرفتن در معرض مواد محرک و یا گرده‌ها

نتیجه ‌گیری

سردرد رینوژنیک با علائمی مانند درد در اطراف چشم‌ها، بینی، شقیقه و پیشانی شناخته می‌شود. در اغلب موارد عفونت سینوس‌ها موجب ایجاد این نوع از سردردها می‌شود. در برخی موارد نیز مواد آلرژی زا و یا ناهنجاری‌های بینی باعث ایجاد سردرد رینوژنیک می‌شوند. روش‌های درمان بسیار ساده است و در اغلب موارد بدون نیاز به دارو بهبود می‌یابد، در موارد نادر ممکن است نیاز به جراحی جهت برطرف کردن مشکلات ساختاری بینی باشد.