رینولوژی

رینولوژی یک حوزه فوق تخصصی در حوزه پزشکی است که از کلمه لاتین “راینو” به معنای بینی گرفته شده است. درین زمینه، بررسی و درمان بیماری‌ها و ساختارهای مرتبط با بینی در سر و صورت انجام می‌شود. هنر رینولوژیست در حفظ زیبایی و عملکرد بینی تأکید دارد، زیرا توجه به عملکردهای حیاتی بینی از اهداف اساسی رینولوژی به شمار می‌آید.

رینولوژیست کیست؟

رینولوژیست، پزشکی است که پس از اتمام تحصیلات خود در رشته‌ی پزشکی عمومی، ادامه‌‌ی تحصیلات تخصصی خود را در رشته‌ی گوش، حلق و بینی ادامه داده است و دوره‌های فلوشیپ را در زمینه‌ی جراحی گوش، حلق و بینی و جراحی قاعده‌ی جمجمه به اتمام رسانده است.

پزشک متخصص رینولوژی در زمینه‌ی تشخیص و درمان بیماری‌های بینی، سینوس‌های پارانازال (نزدیک بینی)، قاعده جمجمه و اطراف چشم تخصص دارد. این پزشکان با توجه به تخصص خود می‌توانند جراحی‌های آندوسکوپی سینوس و بینی را انجام دهند.

چه زمانی باید به یک رینولوژیست مراجعه کرد؟

در صورتی که مبتلا به هرکدام از بیماری‌ها و یا مشکلات زیر هستید می‌توانید به یک رینولوژیست مراجعه کنید:

همچنین در صورتی که به صورت مکرر دچار مشکلات سینوسی می‌شوید و بدون استفاده از داروهای آنتی بیوتیک بهبود نمی‌یابید جهت بررسی علت اصلی مشکل خود باید با یک متخصص رینولوژی مشورت داشته باشید.

تشخیص توسط رینولوژیست

از زمان انسان‌های اولیه، وجود سینوس‌های پارانازال و عملکرد آنها باعث تلاش‌هایی جهت درمان بوده است. در آن زمان به جز عملکرد بویایی و چشایی اطلاعات اندکی در مورد بینی وجود داشت در نتیجه تشخیص‌های فردی امری رایج بود. درمان‌هایی که پیشنهاد می‌شد شامل استفاده از حمام سرد، عطردرمانی تا کشیدن دندان متنوع بود. با اینکه استفاده از این روش‌ها در حال حاضر غیرمعمول است اما تمام آنها باعث شد تا آناتومی بینی کشف شود.

در حال حاضر با فناوری‌های جدید تشخیصی و درمانی، استفاده از سیستم‌های کامپیوتری و جراحی‌های آندوسکوپی منجر به ایجاد تحولات زیادی در این رشته شده است. آندوسکوپ یک لوله‌ی منعطف است که در ابتدای آن یک دوربین پزشکی نصب شده است. این وسیله از طریق برش‌های کوچک و یا از حفره‌های که به صورت طبیعی وجود دارد وارد بدن می‌شود. این روش کم تهاجمی می‌تواند در تشخیص دقیق و همچنین درمان‌های مناسب برای مشکلات سینوس به کار برده شود.

درمان‌های ارائه شده توسط متخصص رینولوژی

برخی از درمان‌هایی که توسط متخصصین رینولوژی انجام می‌شود عبارتند از :

• جراحی آندوسکوپی کم تهاجمی با راهنمایی سی تی اسکن: این روش جراحی یکی از روش‌های نوین است که به پزشک این امکان را می‌دهد بتوان سینوس را به صورت مستقیم مشاهده نماید و درمان‌های مناسب را همزمان ارائه نماید.این جراحی برای از بین بردن حفره‌های سینوسی، پولیپ بینی و یا برخی از انواع دیگر بینی‌های بینی و سینوس پیشنهاد می‌شود.
• جراحی آندوسکوپی پیشرفته سینوس برای درمان انواع بیماری‌های بینی و سینوس
• درمان سینوزیت مزمن: جهت درمان این مشکل روش جراحی، دارو و یا شستشوی بینی توصیه می‌شود.
• درمان پولیپ بینی: درمان پولیپ بینی با روش‌های جراحی آندوسکوپی در حال حاضر قابل انجام است.
• درمان تومور پشت چشم: تومورهای پشت چشم از نوع بیماری‌های نادر هستند. زمانی که این تومورهای در عمق سینوس‌ها قرار داشته باشند جراحی توسط متخصص رینولوژی قابل انجام است.
• درمان ریزش مداوم اشک از چشم: در صورتی که مجرای اشکی مسدود شده باشد شما به متخصص رینولوژی ارجاع داده می‌شوید. جهت درمان طی یک جراحی ساده در روشی به نام داکریوسیستورینوستومی یک برش کوچک در صورت ایجاد می‌شود و یا توسط اندوسکوپ این مجرا باز می‌شود. استفاده از آندوسکوپ در این روش باعث می‌شود تا جای زخم روی صورت باقی نماند.
• تومورهای بینی و سینوس: برخی از تومورهای خوش خیم و بدخیم ممکن است از حفره‌ی بینی و یا سینوس‌ها منشا گرفته باشند، به عنوان مثال پاپیلوم وارونه، استزیونوروپلاستوما و کارسینوم‌های تمایز نیافته‌ی سینوس. جهت درمان این بیماری‌ها تیم‌ پزشکی شامل متخصص رینولوژی، جراح سر و گردن و همچنین جراح مغز و اعصاب خواهد بود. جراحی ممکن است به روش آندوسکوپی انجام شود تا بیمار با عوارض جانبی کمتری مواجه شود.
• دارودرمانی: در برخی بیماری‌هایی که احتیاج به جراحی نیست، درمان با تجویز داورهای آنتی بیوتیک، کورتیکواستروئیدها، قرص‌های آلرژی، تجویز اسپری و یا شستشوی بینی انجام می‌شود.

درمان‌های آندوسکوپی اولین بار در سال ۱۹۸۵ انجام شد و سپس برای درمان طیف وسیعی از بیماری‌ها مانند سینوزیت مزمن، پولیپ بینی و تومورها پیشنهاد شد.

سایر درمان‌ها و روش‌های تشخیصی که توسط متخصص رینولوژی انجام می‌شود عبارت است از:

• بالون سینوپلاستی
• جراحی آندوسکوپی سینوس
• جراحی آندوسکوپی قاعده جمجمه
• جراحی آندوسکوپی اوربیتال
• جراحی بینی
• سپتوپلاستی
• جراحی هیپوفیز ترانس بینی
• جراحی شاخک‌های بینی