توده های سر و گردن

توده‌های سر و گردن در دسته مشکلاتی بشمار می‌روند که از اهمیت بالایی برخوردارند. این توده‌ها گاهی خوش خیم و بی‌خطر بوده و یا نشانه ‌ای از مشکلات جدی در وضعیت سلامتی فرد هستند. این توده ها اغلب با علائم مختلفی برای بیماران همراه هستند که در هر صورت برای روند درمانی سریع خود نیاز به تشخیص توسط یک پزشک ماهر دارند. در این مقاله، به بررسی انواع توده‌های سر و گردن، علل آنها، علائم مرتبط و روش‌های تشخیص و درمان آن‌ها می‌پردازیم.

توده های سر و گردن چه علائمی دارند؟

همانطور که بیان شد، توده ‌های سر و گردن با علائم مختلفی برای بیماران همراه خواهند بود که گاها می‌توانند بر زندگی و فعالیت های روزمره فرد تاثیر منفی بگذارند. در ادامه با برخی علائم و نشانه های این توده ها آشنا شوید.

• التهاب در منطقه سر و گردن
• درد موضعی یا ناراحتی در ناحیه ایجاد توده
• احساس فشار یا سنگینی در منطقه توده
• تغییر در شکل یا اندازه سر و گردن
• دشواری در حرکت گردن و یا محدودیت در حرکت
• احساس گرما یا سوزش در ناحیه توده
• تغییرات در پوست نظیر تغییر رنگ، خشکی، یا التهاب در ناحیه توده
• علائم مرتبط با فشار بر روی ساختارهای مجاور مانند اختلال در قند خون، اختلال در تنفس یا بلع و تغییرات در صدا

همچنین، باید توجه داشت که توده‌ های سر و گردن ممکن است بدون علائم خاصی بروز کنند و تنها با بررسی پزشکی و تشخیص تصویربرداری قابل شناسایی باشند.

انواع توده های سر و گردن

در سر و گردن، توده‌ ها می‌توانند به دلیل مجموعه ‌ای از عوامل ایجاد شوند که به دو دسته خوش خیم و بدخیم و یا غیر تومور تقسیم می‌شوند و هر یک از آن ها دارای زیر مجموعه مخصوص به خود هستند.

تومورهای خوش‌ خیم

• نئوپلاسم های حبابی
• کیست ‌های سینوسی
• کیست ‌های سیستیک

تومورهای بدخیم

• توده سرطانی تیروئید
• توده مرتبط با وجود سرطان لنفوم
• توده مرتبط با غدد لنفاوی در ناحیه گردن
• توده مرتبط با اعصاب حنجره
• توده شریان ای مختلف در سر

توده‌ های غیر توموری

   آبسه: تجمع مایع در بافت

چه عواملی سبب ایجاد توده های سر و گردن در افراد می شوند؟

التهاب ‌و انواع عفونت  می‌توانند به تورم و ایجاد توده در ناحیه سر و گردن منجر شوند. برخی از نمونه‌ های این عفونت ‌ها شامل عفونت ‌های دندانی، سینوزیت (عفونت سینوس‌ها)، تونسیلیت (بیماری التهابی لوزه‌ها) و التهاب ‌های پوستی مانند آبسه است. همچنین، توده‌ های لنفاوی در گردن ناشی از واکنش التهابی یا عفونی در سیستم لنفاوی رخ می‌دهند که معمولاً به صورت گره‌ های لنفاوی بزرگتر دیده می‌شوند.

برخی از غده‌ های سر و گردن مانند غده تیروئید، غده پاراتیروئید می‌توانند به علت اختلالات عملکردی یا بیماری‌، توده‌ هایی ایجاد کنند که نیاز به بررسی بیشتر آن ها وجود دارد. توجه داشته باشید که این فقط چند مثال از عوامل ایجاد توده ‌های سر و گردن هستند و هر توده‌ ای نیاز به ارزیابی دقیق توسط بهترین جراح سر و گردن دارد.

انواع روش های تشخیص توده های سر و گردن

برای تشخیص توده‌ های سر و گردن، روش ‌های تشخیصی متعددی وجود دارد که پزشک بسته به علائم و شرایط بیمار، یکی از آنها یا چندین مورد تشخیصی را تجویز خواهد کرد.

• پزشک در ابتدا با معاینه بالینی و معاینه فیزیکی محل توده و ناحیه اطراف آن را بررسی می‌کند. بررسی اندازه، شکل، قابلیت تحرک، درد یا عفونت محل توده و علائم دیگر برای تشخیص وجود توده بسیار اهمیت دارد.
• از سونوگرافی برای تشخیص توده‌ های سر و گردن استفاده می‌شود زیرا این روش امکان مشاهده ساختار آناتومیکی و خصوصیات توده را فراهم می‌کند.
• در صورتی که توده مرتبط با دندان ‌ها یا استخوان ‌های فک و صورت باشد، رادیوگرافی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.
• CT Scan  با استفاده از پرتوهای ایکس، تصاویر مقطعی دقیق از ناحیه سر و گردن را ارائه می‌دهد. این روش می‌تواند جزئیات بیشتری را نشان دهد و در تشخیص توده‌ های بدخیم مفید است.
• MRI  از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی استفاده می‌کند و تصاویر با کیفیت بالا و جزئیات دقیق تری از بافت ‌ها و توده ‌ها ارائه می‌دهد.
• در صورت لزوم، پزشک از توده بیوپسی یا همان نمونه برداری انجام می‌دهد تا شرایط و وضعیت آن را بسنجد. در این روش، نمونه از بافت توده برداشت شده و تحت میکروسکوپ، بررسی می‌شود تا نوع و خصوصیات توده تشخیص داده شود.

انواع روش های درمانی توده های سر و گردن

روش‌ های درمانی برای توده ‌های سر و گردن متناسب با نوع توده، بدخیم یا خوش‌خیم بودن، موقعیت و اندازه آن و وضعیت کلی بیمار متفاوت است. در برخی موارد، مصرف داروها می‌تواند برای درمان توده‌ های سر و گردن مفید باشد. به عنوان مثال، در صورتی که توده مرتبط با التهاب یا عفونت باشد، داروهای ضد التهابی، آنتی‌بیوتیک یا داروهای دیگر برای یک یا دو دوره تجویز می‌شود.

اگر نیاز به جراحی برای برداشتن یا تخلیه توده وجود داشته باشد، برداشتن توده به صورت کامل یا بخشی از آن نیز انجام خواهد شد که در این مورد باید حتما جراح سر و گردن تشخیص لازم را داشته باشد.

استفاده از پرتوهای با انرژی بالا مانند پرتوهای X و گاما برای تخریب سلول ‌های توده است. پرتو درمانی معمولاً برای توده‌های بدخیم استفاده می‌شود و ممکن است به تنهایی یا در ترکیب با سایر روش‌ ها مانند جراحی استفاده شود.

استفاده از داروهای شیمی درمانی می‌تواند در درمان توده‌ های بدخیم سر و گردن موثر باشد. این داروها می‌توانند به صورت خوراکی یا از طریق تزریق به بیمار مصرف شوند که در صورت انجام پرتو درمانی، شاید پزشک این شیوه را دیگر تجویز نکند.

آیا بروز توده های سر و گردن منجر به مرگ می شود؟

بروز توده‌های سر و گردن نیازمند ارزیابی توسط پزشک متخصص را دارد و نمی‌توان بیان کرد که همه آن ها موجب مرگ خواهند شد. بیشتر توده‌ های سر و گردن خوش ‌خیم هستند و معمولاً منجر به مشکلات جدی نمی‌شوند. با این حال، توده ‌های خطرناکی نیز می‌توانند در این منطقه شکل بگیرند که ممکن است مشکلات جدی و حتی مشکلات مرگبار برای بیمار ایجاد کنند. برخی از این توده‌ها سرطانی هستند و در صورت عدم تشخیص و درمان موثر این احتمال وجود دارد که در نهایت منجر به مرگ شوند، بنابراین در صورت تشخیص وجود توده در ناحیه سر و گردن باید سریعا اقدامات جدی لازم را انجام دهید.

سوالات متداول

نتیجه گیری

اکثر توده‌ های سر و گردن خوش‌خیم هستند و با درمان مناسب قابل مدیریت هستند و جای نگرانی ندارند. با این حال، برخی از توده‌ها خطرناک بوده و نیاز به تشخیص و درمان سریع و موثر دارند تا مشکلات جبران ناپذیر را برای بیمار رقم نزنند.