09919475341 info@drjafari.net
دکتر رزیتا جعفری / متفرقه / درمان همزمان عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت پارانازال
مدت زمان مطالعه ۸ دقیقه
ماوراطب دکتر رزیتا جعفری

درمان همزمان عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت پارانازال

سینوزیت حاد و مزمن یک بیماری شایع پزشکی است که ممکن است منجر به عوارض داخل جمجمه ای، خارج جمجمه ای یا سیستمیک شود.

از میان این عوارض، عوارض داخل جمجمه ای به ندرت رخ می دهند. بسته به عواملی مانند منطقه ی جغرافیایی، آب و هوا و طبقه بندی اجتماعی – اقتصادی، که بیشتر در کشورهای در حال توسعه دیده می شود، بروز این عوارض در بیماران مختلف، با هم متفاوت است. در مقالات، کمبود داده های معرف در مورد وقوع این پدیده ها در دامنه ی وسیع تر وجود دارد. معمولاً فقط فرگمنت های داده ها منتشر شده اند.

مجموعه ی متنوعی از علائم مرتبط با این عوارض در هنگام شروع بیماری و استفاده ی زیاد از آنتی بیوتیک ها قبل از ارائه ی اقدامات درمانی مناسب اغلب می تواند علائم قابل توجهی از عوارض داخل جمجمه ای را پنهان کند. این منجر به بروز تظاهرات بالینی مشکل و پیچیده (در حوزه ی تشخیص و درمان) می شود که ممکن است تشخیص و درمان را به نحوی دشوار کند که مستقیماً زندگی بیمار را تهدید کند و نیاز به درمان های سریع و قطعی نظیر جراحی وجود داشته باشد. هدف این مقاله، ارائه ی نتایج مرتبط با مدیریت عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت، مشخص کردن تظاهرات بالینی آسیب شناسی و ارائه ی یک استراتژی مدیریت درمانی درخور است. این درمان در بخش گوش و حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی پوزنان در طول سال های ۱۹۶۴ تا ۲۰۱۶ انجام شد.

مواد و روش ها

طراحی این تحقیق به منظور تحلیل گذشته نگر نتایج ۵۱ بیمار دارای عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت بود که طی یک دوره ۵۳ ساله بین سال های ۱۹۶۴ و ۲۰۱۶ در بخش گوش و حلق و بینی و انکولوژی حنجره ی دانشگاه علوم پزشکی پوزنان تصدیق و پذیرفته شدند.

در این تحقیق پرونده های بیماران جمع آوری شد و مجموعه داده های هر بیمار به طور کامل از نظر سن، جنسیت، سابقه بیماری حاضر، اقدامات تشخیصی شامل مطالعات تصویربرداری و نتایج کشت های میکروبیولوژیکی (از سینوس های پارانازال، آبسه های اپیدورال و مغزی، آمپیم ساب دورال و مایع مغزی نخاعی)، اقدامات درمانی (جراحی های گذشته یا درمان آنتی بیوتیکی) و مستندات از ویزیت های سرپایی، کاملاً ارزیابی شد.

علاوه بر این، در معاینات فیزیکی قسمت های عمیق به ویژه در رابطه با انحرافات گوش و حلق و بینی، عصبی و چشمی انجام شد. به دلیل دوره ی طولانی ۵۳ ساله ی این تحقیق دستاوردهای قابل توجهی در زمینه ی آزمایش های تشخیصی رادیولوژی به دست آمد. بنابراین جمعیت مورد مطالعه به سه دوره ی ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۸, ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۶ تقسیم شد.

در طول دوره ی اول (۱۹۶۴-۱۹۷۸)، سینوزیت پارانازال با تکیه بر تصاویر رادیولوژیکی کامل سینوس‌ها تشخیص داده شد. بررسی عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت (به عنوان مثال معاینه برای آبسه ی مغزی) بسیار دشوار بود و به یک تکنیک تمایز نیاز داشت که آبسه را با سایر تغییرات پاتولوژیک در سیستم عصبی مرکزی به عنوان مثال تومور مغزی، مقایسه کند. بنابراین بررسی و معاینه برای شک به وجود آبسه ی مغزی بر اساس نظرات ذهنی، آزمایشات تصویری بالینی و آنژیوگرافی کاروتید بود. از آنژیوگرافی کاروتید به این دلیل استفاده شد که در قسمتی که آبسه ی مغزی وجود داشته باشد از آنجا که شریان ها متسع نشدند، سکوت عروقی مشاهده می شد. آنژیوگرافی کاروتید برای عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت فقط در نماهای قدامی و خلفی انجام شد. در برجستگی قدامی خلفی درجه ی قابل توجهی از جابجایی قوسی شریان کرونری به سمت راست مشاهده می شد. در نمای جانبی، شریان فرونتال به سمت عقب جابجا شد و تنگی در شریان اصلی مشاهده شد که شاخه های آن منجر به گسترش توده داخل مغزی می شود. معاینه چشم پزشکی، الکتروانسفالوگرام و تصویربرداری رادیوگرافی از جمجمه و مخچه نیز در این دوره مورد بررسی قرار گرفتند.

در دوره ی دوم (۱۹۷۹-۱۹۹۹)، هر دو سینوزیت پارانازال و عوارض داخل جمجمه با استفاده از توموگرافی کامپیوتری (CT) تشخیص داده شدند. این روش امکان تعیین محل دقیق تغییرات التهابی در سینوس ها را فراهم کرد. سی تی قادر به ارزیابی دقیق محل و شکل آبسه های مغزی و یا آبسه های چندگانه، آبسه ی اپیدورال، آمپیم ساب دورال و ناحیه اطراف ادم مغزی با جابجایی بطنی همزمان بود و همچنین اثربخشی درمان را پایش کرد.

نتایج

نتایج پنجاه و یک بیمار با عوارض داخل جمجمه ای سینوزیت از سال ۱۹۶۴ تا ۲۰۱۶ در این مطالعه وارد شدند. شرکت کنندگان از ۳۶ مرد و ۱۵ زن با میانگین سنی ۳۹ سال (یعنی محدوده ی سنی ۱۲ تا ۷۲ سال) تشکیل شده بودند. شیوع بیماری در بیماران با رده های سنی ۲۴-۲۵ سال بیشتر بود. جمعیت شرکت کننده در این مطالعه بسته به روش های درمانی متفاوتی که در طول دوره های زمانی ذکر شده ی قبلی ارائه شده، به ۳ گروه تقسیم شده بود: ۱۶ بیمار در دوره ی اول (۱۹۶۴–۱۹۷۸)، ۹ بیمار در دوره ی دوم (۱۹۷۹–۱۹۹۹) . ۲۶ بیمار در گروه آخر (۲۰۰۰-۲۰۱۶) قرار داشتند.

اغلب، عوارض داخل جمجمه با آبسه های واقع در سینوس فرونتال همراه بودند (شکل ۱،۲ الف، ب).

تصویر ۱: ام آر آی جمجمه در یک مرد ۲۸ ساله. دو آبسه با قطرهای ۴۵ و ۲۸ میلی متر در لوب پیشانی راست. ادم بافت مغز و مایع مغزی نخاعی غلیظ در ناحیه ای که آبسه در آن قرار دارد وجود دارد. جرم به وضوح قابل مشاهده است و فشرده سازی و جابجایی محفظه ی سمت راست نیز مشاهده می شود.

تصویر ۲: ام آر آی جمجمه در یک مرد ۵۸ ساله. آبسه با اندازه مشخص ۳۸×۲۸ میلی متر در لوب فرانتال چپ، جابجایی و فشرده سازی مشخصی در محفظه ی چپ ایجاد می کند.  b MRIجمجمه در همان بیمار که پس از ۱۲ ماه به دلیل عود علائم بستری شده است. آبسه چند حفره ای نامنظم در لوب فرونتال چپ به ابعاد ۳۲×۲۴×۱۶ میلی متر

در ۲۵ بیمار، آبسه در سمت راست بود که شایع‌ ترین عارضه ی یافت شده در تمام دوره‌ها بود (۹ نفر در دوره ی اول، پنج مورد در دوره ی دوم و ۱۱ نفر در دوره ی  سوم). تنها در یکی از بیماران مبتلا به آبسه ی لوب فرانتال چپ، آبسه های اپیدورال جمجمه و آمپیم ساب دورال وجود داشت. در بیمار دیگری، آبسه های فرانتال دو طرفه بودند. شانزده بیمار با آبسه ی اپیدورال (هفت، دو و هفت نفر به ترتیب در هر کدام از دوره های اول، دوم و آخر)، و نه بیمار با آمپیم ساب دورال (سه، یک و پنج نفر به ترتیب در هر کدام از دوره های اول، دوم و آخر) تشخیص داده شدند (شکل ۳).

در یکی از بیماران، چندین آبسه مغزی در لوب فرونتال و جداری مشاهده شد (شکل ۴). سه بیمار با ترومبوز سینوس علامت دار (۰، ۲ و ۱ در دوره های مربوطه) در کلینیک بستری شدند. دو بیمار سربریت داشتند. پانزده بیمار مبتلا به مننژیت بودند: هشت نفر با سبب شناسی استافیلوکوک یا استرپتوکوک و یک نفر هم با سبب شناسی ویروسی تشخیص داده شده. در دو بیمار، مایع مغزی نخاعی استریل بود (جدول ۲ و ۳).

جدول ۲
جدول ۳

مصاحبه های پزشکی نشان دادند که ۲۴ بیمار (۴۷% از بیماران) با سینوزیت پارانازال عود کننده، تحت درمان قرار گرفتند. ۸ نفر از این بیماران یک جراحی قبلی داشتند و ۴ نفر از آنها چندین عمل جراحی (همراه با آسم ناشی از آسپرین) داشته اند. یک بیمار که مشکوک به آبسه ی اپیدورال در جریان سینوزیت مزمن سمت راست بود، در بیمارستان بستری شد. آبسه طی یک جراحی برداشته شد اما با این حال آبسه مجدداً در همان محل ایجاد شد.

در گروه مورد تجزیه و تحلیل، شایعترین شکایت های مطرح شده ۷۶% سردردهای موضعی در نواحی فرانتال و جداری و پس از آن ۷۴% تب  و ۵۲% تهوع و استفراغ بود. در زمان پذیرش، ۱۸ بیمار (۳۵%) بیهوش، ۱۸ بیمار (۳۵%) احساس کوفتگی، ۱۰ بیمار (۲۰%) تشنج اخیر صرع را گزارش کردند و ۱۴ بیمار (۲۷%) با همی پارزی (فلج خفیف یک سویه ی بدن) مراجعه کردند.

شایع ترین علائم در دوره ی اول (۱۹۶۴-۱۹۷۸) سردرد، به دنبال تهوع و استفراغ همراه با از دست دادن مکرر هوشیاری و تشنج های شدید و مکرر صرع بود. وضعیت بیماران در بیشتر موارد بسیار وخیم بود. در طول دوره ی دوم (۱۹۷۹-۱۹۹۹)، بیماران عمدتاً علائم خستگی و بی‌ حسی را گزارش کردند و تشنج کمتری در بیماران دیده. در طول دوره ی سوم (۲۰۰۰-۲۰۱۶)، علائم سینوزیت پارانازال که عمدتاً شامل تب، سردرد و احتقان بینی بود، مشاهده شد. در سال‌های اخیر، علائم عمدتاً حول محور سینوزیت پارانازال بوده و علائم عصبی مرتبط با عوارض داخل جمجمه ای کمتر تشخیص داده شده اند.

تا آنجا که علائم و نشانه های حنجره، انحراف تیغه ی بینی و پوسیدگی دندان در اکثر بیماران مشاهده شده است. ادم فرانتال در هفت بیمار (۱۴%)، ادم پلک فوقانی در ۴ بیمار (۸%) و در ۸ بیمار (۱۶%) پولیپ قدامی بینی از طریق رینوسکوپی مشاهده شد. تقریباً در همه ی بیماران، غشای مخاطی بینی ملتهب و قرمز بود که اغلب با ترشح مخاطی در زیر مخاط داخلی ظاهر می شد. در دو بیمار (۴%)، سینوزیت حاد پارانازال با اوتیت میانی حاد همراه بود.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۱ میانگین: ۵]
دکتر رزیتا جعفری

دکتر رزیتا جعفری

متخصص گوش ، حلق و بینی , متولد تهران , تمام دوران تحصیلی ام تا دیپلم درتهران سپری شده است. سپس دوره پزشکی عمومی خود را در کاشان با رتبه دو ازمون پرانترنی به پایان رساندم (سال1382) سپس در رشته جراحی گوش وحلق وبینی وسروگردن دانشگاه یزد مشغول به تحصیل شده و پس از پایان تخصص(1388) دوره طرح خود را در شهر زاهدان وشهرستان مرند وسپس دربیمارستان مسیح دانشوری دانشگاه شهید بهشتی به پایان رساندم. دوره فلوشیپی رینولوژی خودرا در دانشگاه شهید بهشتی طی کرده وپس از پایان ان به جهت انجام متمرکز تر اعمال جراحی قاعده جمجمه دربیمارستان امام حسین دراین بیمارستان مشغول بکار شدم.
برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.