حس بویایی چیست؟

یکی از حواس پنجگانه انسان که در سلامت انسان بسیار موثر است، حس بویایی می باشد. گاهی اوقات به دلیل برخی عوامل و بیماری ها فرد دچار کاهش حس بویایی می شود و اگر درمان نشود، باعث بروز برخی بیماری های خطرناک و عواقب جبران ناپذیری در فرد می شود. قسمت کوچکی در انتهای فوقانی بینی، مسئولیت حس بویایی انسان را بر عهده دارد که به آن شکاف بویایی گفته می شود. هر دو طرف بینی دارای شکاف بویایی خاص خود می باشد، این شکاف ها دارای سلول های خاصی می باشند، که انواع بوها را در هنگام نفس کشیدن احساس می کنند، و  سیگنال های بویایی و اطلاعات را به وسیله، اعصاب بویایی برای مغر می فرستند.

 

کاهش حس بویایی

عوامل مختلفی در کاهش حس بویایی افراد دخیل می باشند، گاهی امکان دارد فرد به علت سرماخوردگی به طور موقت حس بویایی خود را ازدست دهد و گاهی نیز در برخی از سرماخوردگی ها ، ویروس ها باعث می شوند تا حس بویایی فرد به طور کامل از بین برود و دیگر قابل برگشت نباشد. که این اتفاق بیشتر در بانوان شایع می باشد. یا ممکن است به دلیل وجود تومور در بینی و یا بر اثر وارد شدن ضربه به سر و پولیپ بینی و برخی عوامل دیگر فرد دچار از دست دادن حس بویایی شود. در ادامه توضیحات بیشتری در رابطه با عوامل موثر در کاهش حس بویایی ارائه شده است.

در مواقعی که اعصاب بویایی آسیب دیده باشد، حس بویایی قابل بازگشت نمی باشد. اما اگر فرد به دلیل سرماخوردگی معمولی دچار کاهش حس بویایی شده باشد، به دلیل اینکه عصب فرد سالم است و تنها مسیر بویایی فرد دچار اختلال شده است. با مصرف برخی دارو ها حس بویایی فرد بعد از چند روز به حالت طبیعی خود باز می گردد.

کاهش حس بویایی در برخی موارد باعث کاهش حس چشایی نیز می شود و فرد نمی تواند به خوبی مزه ها را حس نماید. و همین امر در کیفیت زندگی افراد تاثیر بسیار منفی دارد. در برخی موارد کاهش حس بویایی باعث خطرات جدی در فرد می شود، به طور مثال در هنگام نشت گاز فرد نمی تواند بوی گاز را تشخیص دهد و این امر باعث گاز گرفتکی در وی می شود.

اما در سایر موارد از جمله سرما خوردگی های معمولی با استفاده از درمان دارویی و با گذشت دو تا سه روز حس بویایی مجددا باز می گردد زیرا در این موارد عصب سالم است و تنها مسیر بویایی دچار مشکل شده است.

 

علائم کاهش حس بویایی

  • از بین رفتن حس چشایی فرد
  • وجود ترشحات پشت حلق
  • قادر نبودن به تشخیص و حس کردن مزه های تند و شیرین و شور
  • ایجاد مشکلات تنفسی در فرد
  • تغییر کردن میزان درجه حساسیت به بو
  • تغییر کردن میزان درجه حساسیت به مزه غذاها
  • آبریزش بینی
  • سوزش بینی و زبان
  • مبتلاشدن به عفونت های قارچی
  • خشکی چشم ها و دهان
  • سردرد های میگرنی

 

کاهش-حس-بویایی

علت کاهش حس بویایی

  • سرماخوردگی
  • آلرژی
  • پولیپ بینی
  • عفونت های سینوسی
  • افزایش وزن
  • دیابت
  • مصرف برخی داروها (نظیر داروهای ضد التهاب و آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد افسردگی و …)
  • فشار خون
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و سمی (نظیر آفت کش ها)
  • بیماری MS
  • بیماری ایدز
  • بیماری آلزایمر
  • مشکلات دندانی و تغذیه ای
  • بیماری پارکینسون
  • افزایش سن
  • شرایط مادرزادی و اختلالات هورمونی
  • رشد توده غیرسرطانی کوچک در بینی و سینوس ها
  • ایجاد ضربه به سر
  • پرتودرمانی جهت سرطان سر و گردن
  • انحراف تیغه وسط بینی
  • انواع سرطان ها
  • بیماری صرع و مننژیوم
  • تومورهای هیپوفیز

 

راه های تشخیص کاهش حس بویایی

اگر فرد حس بویایی خود را بیش از دو هفته از دست دهد و نداند که آیا این امر به دلیل سرماخوردگی در فرد رخ داده و یا عوامل دیگری در کاهش حس بویایی فرد تاثیر گذار بوده اند، بهتر است که به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نماید، تا علت دقیق آن مشخص شود.

پزشک متخصص از طریق انجام معاینات (با استفاده از ابزار خاصی داخل بینی  را نگاه می کند) سعی به بررسی ایجاد مشکل می نماید. و جهت پولیپ بینی برسی های لازم را انجام می دهد. امکان دارد جهت تشخیص دقیق تر جهت یافتن علت از دست دادن حس بویایی، از سی تی اسکن و MRI و آندوسکوپ بینی و تست عصب بویایی نیز استفاده شود.

 

 

خطرات کاهش حس بویایی

  • کاهش حس بویایی باعث کاهش حس چشایی نیز در افراد می شود و فرد دیگر توانایی تشخیص مزه غذا را ندارد
  • کاهش حس بویایی باعث می شود تا فرد نتواند بوهای خطرناک مانند نشت گاز و غذاهای فاسد شده را تشخیص دهد
  • فرد از غذا خوردن لذت کافی را نمی برد و همین امر باعث افسردگی و کاهش وزن و سوء تغذیه می شود
  • در کیفیت زندگی فرد تاثیر منفی می گذارد و امید به زندگی افراد را کاهش می دهد
  • مبتلا شدن به برخی بیماری های عصبی نظیر آلزایمر و پارکینسون

علت-کاهش-حس-بویایی

درمان کاهش حس بویایی

اگر علل از دست رفتن حس بویایی فرد، ناشی از سرماخوردگی و یا عفونت های ویروسی باشد بعد از مصرف دارو و  گذشت چند روز حس بویایی فرد باز می گردد. اگر علت کاهش حس بویایی به دلیل مصرف داروها باشد، با تنظیم کردن و یا تغییر داروها مشکل رفع می شود. اگر فردی به دلیل بیماری دچار کاهش حس بویایی شده باشد، با برطرف شدن بیماری فرد، مشکل حس بویایی نیز برطرف می شود.

استفاده از ضد احتقان بینی باعث می شود تا راه بینی فرد باز شود. اگر در صورت استفاده از ضد احتقان بینی، وضعیت فرد بدتر شد، حتما باید به پزشک مراجعه شود. اگر دلیل ایتلا به  آن وجود عفونت باشد،  با استفاده از آنتی بیوتیک این مشکل برطرف می شود. اگر دلیل از دست رفتن حس بویایی، افزایش سن باشد، متاسفانه درمانی دراین حالت وجود ندارد و فرد باید با رعایت کردن یک سری اصول و اقداماتی زندگی را برای خود لذت بخش و ایمن تر نماید.

 

درمان جراحی جهت از دست رفتن حس بویایی

·         جراحی انحراف تیغه وسط بینی

·         جراحی پولیپ بینی

·         ساینوپلاستی بالون

·         جراحی سینوس با استفاده از آندوسکوپی متقارن

·         استفاده از استروئید دهانی به صورت کوتاه مدت

 

روش های نوین درمانی

  • بویایی درمانی یا اسمل تراپی
  • استفاده از تئوفیلین (اسپری دخل بینی)

این نکته را توجه داشته باشید که حتما جهت تشخیص و درمان به موقع به پزشک متخصص مراجعه نمایید. و به طور خود سرانه از روش های درمانی مختلف جهت رفع مشکل کاهش حس بویایی استفاده نکنید و حتما با مشورت و دستور پزشک اقدام به درمان نمایید.

منتظر نظرات و پیشنهادات شما عزیزان هستیم

با تشکر، مدیریت سایت دکتر رزیتا جعغری، متخصص گوش و حلق و بینی

Call Now Button